Hepatitis B vaccinatie
Hygiëne en Infectiepreventie
Inleiding
De lever heeft allerlei functies en speelt een centrale rol bij de stofwisseling van eiwitten, vetten en suikers en bij de zuivering van het bloed. Kortom, de lever is een belangrijk orgaan, de mens kan niet zonder. Soms raakt de lever ontstoken. Zo’n ontsteking wordt ook wel hepatitis genoemd. Hepatitis wordt vaak veroorzaakt door een virus. Deze folder gaat over hepatitis B, hoe u de ziekte kunt krijgen en hoe u de ziekte kunt voorkomen.
Hepatitis B
Hepatitis B is een leverontsteking veroorzaakt door een infectie met het hepatitis B-virus. De incubatieperiode is lang en kan per persoon verschillen van 1 tot 6 maanden. In meer dan de helft van de gevallen verloopt een acute infectie zonder specifieke klachten of verschijnselen. Dat is heel verraderlijk: u hebt het virus onder de leden en bent daardoor besmettelijk voor anderen. Ziekteverschijnselen die bij een hepatitis B-infectie kunnen voorkomen zijn: plotseling opkomende moeheid, gebrekkige eetlust, spier- en gewrichtspijn, koorts (grieperig gevoel), geelzucht (het geel kleuren van huid en oogwit, ontkleurde ontlasting) en soms jeuk.
Meestal geneest een hepatitis B-infectie vanzelf. In één op de tien gevallen blijft het virus in het lichaam en ontstaat een chronische hepatitis B-
infectie. Hierdoor kan de lever blijvend aangetast worden. Een chronische hepatitis B-infectie leidt tot littekenvorming in de lever (cirrose) en patiënten kunnen hieraan na jaren overlijden. Een chronische hepatitis B-infectie kan behandeld worden door een specialist in het ziekenhuis.
Hoe wordt hepatitis B overgedragen?
U kunt besmet raken met het hepatitis B-virus door bloedcontact en door onveilig seksueel contact met iemand die besmet is. Lang niet iedereen weet of hij/zij besmet is omdat de ziekte niet altijd wordt opgemerkt. Iemand die besmet is, hoeft niet altijd klachten te hebben of er ziek uit te zien.
Bloedcontact
Het hepatitis B-virus komt voor in menselijk bloed. Een onbeschadigde huid geeft een goede bescherming tegen het hepatitis B-virus. Echter, een kleine hoeveelheid besmet bloed in een wondje op de huid is al voldoende om het virus over te dragen van de ene persoon op de andere. Dit kan gebeuren doordat iemand zich bijvoorbeeld prikt aan een besmette injectienaald, door bijtwonden, door injecties met gebruikte naalden (bij drugsgebruikers) en door piercing, tatoeëring en acupunctuur. Er kan ook bloed zitten aan gewone voorwerpen zitten, zoals scheermesjes, scheerapparaten, tandenborstels of speelgoed. Het hepatitis B-virus kan rond de bevalling worden overgedragen van een besmette moeder op haar kind. Ook kan iemand besmet raken via bloedtransfusie of via andere bloedproducten, maar dit komt bijna niet meer voor.
Bescherming tegen hepatitis B infectie
Besmetting met het hepatitis B-virus kan voorkomen worden door zorgvuldig om te gaan met bloed en bloedproducten. Dit gebeurt onder andere door prikken, snijden, bijten en spatten tegen te gaan. De praktijksituatie wijst echter uit dat een ongeluk nog altijd in een klein hoekje zit. Vaccinatie kan een effectieve bescherming geven tegen besmetting met het hepatitis B-virus. Na de vaccinatie vormt het afweersysteem genoeg antistoffen om voldoende beschermd te zijn tegen het hepatitis B-virus. Bij een eventuele besmetting is het lichaam dan in staat snel en effectief af te rekenen met het virus, zodat u niet ziek wordt.
Het hepatitis B-vaccin
De huidige beschikbare vaccins tegen hepatitis B zijn zogenaamde recombinante vaccins. Dit houdt in dat het vaccin alleen het deel van hepatitis B gebruikt dat nodig is om een beschermende afweerreactie op te roepen. Het vaccin bevat het virus niet maar bootst het virus immunologisch na.
Wie te vaccineren?
In principe is inenting aan te raden voor iedereen die een risico op besmetting loopt. Medewerkers in de gezondheidszorg lopen door hun beroep vaak extra risico op besmetting met het hepatitis B-virus. Daarnaast zijn er ook medewerkers die risicovormende handelingen uitvoeren waarbij de kans op bloed-bloed contact tussen medewerker en patiënt groot is. Hierbij gaat het vooral om handelingen waarbij de (gehandschoende) handen binnen lichaamsholten of wonden in contact kunnen komen met scherpe instrumenten, naalden of scherpe weefseldelen zoals botpunten of gebitselementen. Als daarbij de handen of vingertoppen niet zichtbaar zijn, is er een grotere kans op ongemerkt bloed-bloed contact. Daarom is de werkgever wettelijk verplicht een inenting tegen hepatitis B aan te bieden aan deze werknemers.
Medewerkers die tot de vastgestelde risicogroepen behoren, komen in aanmerking voor vaccinatie. Indien een medewerker niet gevaccineerd wil worden, wordt deze geregistreerd als weigeraar. Weigeren van vaccinatie heeft gevolgen voor zijn/haar aanstelling indien een medewerker een risicovormende functie gaat uitvoeren.
Vaccinatieschema
Vaccinatie tegen hepatitis B gebeurt door drie toedieningen in de schouderspier. De vaccinaties worden meestal gegeven volgens het volgende schema:
|
1e vaccinatie |
Maand 0 |
|
2e vaccinatie |
Maand 1 |
|
3e vaccinatie |
Maand 6 |
Vier weken na de laatste vaccinatie wordt bloed afgenomen. Dit wordt onderzocht op de aanwezigheid van voldoende antistoffen. Dit onderzoek heet de antistoftiterbepaling. Een antistof titer van > 100 IE/L geeft levenslange bescherming. Als de antistoftiter onvoldoende is, worden extra vaccinaties gegeven.
Tot slot
Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Neem dan contact op met de verpleegkundige Hygiëne en Infectiepreventie.
De verpleegkundige is bereikbaar op dinsdag en donderdag van 08:00 tot 15:30 uur en op woensdag van 08:00 tot 11:30 uur.
T 010 2975488