Tips wanneer iemand niet wil stoppen met auto- of motorrijden na de diagnose dementie
Poli Geriatrie
Wanneer de diagnose* ( wat u precies heeft) dementie is vastgesteld, mag de patiënt vaak niet meer blijven autorijden. Helaas hebben mensen vaak zelf dat inzicht niet meer. Dit maakt dat het soms heel lastig is voor iemand om echt te stoppen met autorijden. In deze folder leest u wat u kunt doen om iemand te helpen met stoppen met autorijden.
Wettelijke regelgeving
Als iemand de diagnose dementie heeft gekregen mag hij/zij voor de wet niet meer autorijden. In het geval van beginnende dementie kan iemand een speciale rijtest afleggen bij het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR). Hierna wordt gekeken of iemand nog bevoegd is een motorvoertuig te besturen en voor hoelang dat geldig is. Zie hiervoor onze folder ‘Auto- of motorrijden met de diagnose dementie’.
Gevaarlijke situaties
Om veilig een motorvoertuig te kunnen besturen is het belangrijk dat iemand:
Zich kan concentreren en de aandacht op de weg en het verkeer kan houden.
Verkeerssituaties in kan schatten en op tijd kan reageren op deze situaties.
De weg kan vinden.
En juist deze dingen worden moeilijker met de ziekte dementie. Hierdoor kunnen gevaarlijke situaties ontstaan met mogelijk grote gevolgen. Houdt er bijvoorbeeld rekening mee dat een verzekering niet uitkeert bij eventuele schade.
Wanneer is het nog verantwoord om auto te rijden?
Het is altijd moeilijk om te stoppen met autorijden. Iemand levert vrijheid en zelfstandigheid in, dat geeft gevoelens van boosheid en onmacht. Maar wanneer is het nog verantwoord?
Stelt u zelf eens de volgende vragen: “Durf ik nog wel in te stappen bij mijn partner/vader/moeder?, Durf ik mijn kinderen nog mee te laten rijden?”. Als u daar aan twijfelt, is het misschien niet meer verantwoord.
Als iemand met dementie niet begrijpt waar u zich druk overmaakt, is de kans groot dat hij/zij niet uit eigen beweging stopt met autorijden en wat doet u dan?
Tips
Zolang iemand nog auto rijdt, zorg voor een veilige en vertrouwde auto. Zorg dat onderhoudsbeurten en keuringen op tijd worden afgesproken. Probeer er over te praten waarom het gevaarlijk is dat iemand nog autorijdt, benoem situaties en speel in op het gevoel dat u zich zorgen maakt.
Soms helpt het dat een persoon met aanzien (huisarts, geriater, neuroloog) dit vertelt of in een brief uitlegt dat autorijden door de wet verboden is als de diagnose dementie is gesteld.
Bied zelf uw diensten aan als chauffeur en maak met familie/vrienden/kennissen een schema wie wanneer kan rijden, zodat diegene weet dat hij een ander kan vragen.
Ga samen rijden. Geef andere taken in de auto, zoals het wijzen van de weg. Bijvoorbeeld: ”Als u de grote kerk ziet moeten we de bocht om”. Of laat hem/haar de muziek verzorgen in de auto. Zo leidt u de aandacht af van het rijden.
In sommige gevallen kunt u de wijkagent/politie vragen de bestuurder in de gaten te houden. De politie kan bij opvallend rijgedrag of verwardheid melding maken bij het CBR, die iemand kan oproepen voor een rijtest.
Bespreek de situaties ook met de begeleidende hulpverleners, zij kunnen helpen met begeleiden en adviseren.
Voorkom de herinnering. Zet de auto buiten het zicht, leg de autosleutels weg Als uw partner of familielid minder aan het autorijden herinnerd wordt zal de gedachte uitdoven.
Ruil de auto in voor een ander model of kleur, als iemand de auto niet kent is de kans groter dat hij een ander laat rijden.
Maak de auto onklaar, u kunt bijvoorbeeld bij de garage een startonderbreker laten monteren die gedeactiveerd moet worden om de auto te starten.
Schrijf zelf een brief naar het CBR waarin u aangeeft waarom u vindt dat iemand niet meer kan autorijden. Benoem zoveel mogelijke concrete situaties van onveilig verkeersgedrag. Laat deze brief mede ondertekenen door een onafhankelijk persoon, bijvoorbeeld de buurman, familielid of hulpverlener. Het CBR roept de desbetreffende persoon dan op voor een rijtest en als die geweigerd wordt dan wordt het rijbewijs ingevorderd en ongeldig verklaard.
Hoe moeilijk het ook is, probeer de verkeersveiligheid van uw partner of familielid en anderen voor te laten gaan boven de verleiding uw partner of familielid met dementie te laten autorijden.
Meer informatie over dementie en rijbewijs vindt u op www.cbr.nl en www.dementie.nl
Aantekeningen