Borst (mamma) operatie, leefregels na een

Zorg thuis na borstoperatie

Chirurgie

Inleiding: weer thuis na een borstoperatie

U heeft een borstoperatie gehad in het Ikazia Ziekenhuis. Hoelang u na de operatie nog in het ziekenhuis moet blijven, kan per persoon verschillen. Dat heeft te maken met de soort operatie en met uw conditie. Belangrijk is ook of u goede hulp hebt thuis.

De eerste periode thuis kan onzeker zijn. Wat kunt u wel en niet doen? Hoe gaat u om met de wond en met andere klachten?

Daar gaat deze folder over.

Let op!

Krijgt u thuis klachten of maakt u zich zorgen? Neem dan altijd contact op met het ziekenhuis! (zie blz. 11)

Na de operatie

U zult merken dat u zich na de operatie minder goed voelt. Uw conditie is tijdelijk minder. Dit komt onder andere door de narcose, de wond en het bloedverlies.

Drain

Tijdens de operatie krijgt u in of bij de wond een dun slangetje – een drain – om het wondvocht weg te laten lopen. Dit slangetje wordt tijdens of na de opname weggehaald. Mag u naar huis, maar heeft u nog een drain? Dan krijgt u informatie hoe u hiermee om moet gaan.

Pijn

In de eerste weken na de operatie kan de wond pijn doen en trekken. De huid rond de wond kan een andere kleur hebben. Het litteken kan dik zijn. Als de wond geneest, worden de klachten minder.

Gevoelloos

Bij een operatie aan de okselklieren worden er zenuwen doorgesneden. Hierdoor heeft u (bijna) geen gevoel in de huid rond de wond en op sommige plekken op uw bovenarm. Meestal komt het gevoel na een tijdje weer terug.

Zenuwpijn

Als de okselklieren zijn verwijderd, kunt u zenuwpijn krijgen. Dit kan voelen als heftige pijn in de borst, de oksel of de arm, aan de kant waaraan u geopereerd bent. U kunt ook pijn hebben in de borst die is weggehaald. Dit is bekend en heet ‘fantoompijn’. De arts kan u hier speciale medicijnen voor geven.

Algemene adviezen

Als u thuis bent, kunt u alweer wat dingen zelf doen. Probeer rustig elke dag een beetje meer te doen. Maar zorg dat uw lichaam ook op tijd rust krijgt!

Huishouden

U kunt licht huishoudelijk werk doen. Zorg dat u geen pijn krijgt. En kijk uit met tillen! In de eerste zes weken na de operatie mag u, aan de kant waaraan u geopereerd bent, maximaal 5 kilo tillen.

Werken

Als u zich goed voelt, kunt u weer gaan werken. Overleg dit wel met uw arts. Of en wanneer u weer kunt werken, heeft te maken met de soort operatie en het soort werk dat u doet.

Fietsen en autorijden

U mag 24 uur ná de operatie fietsen en autorijden. Maar doe dit alleen als u zich goed voelt en denkt dat u het kan. Na een operatie waarbij de okselklieren zijn weggehaald, kunt u beter twee tot drie weken wachten.

Oefeningen

Na een operatie waarbij de okselklieren zijn weggehaald, kunt u uw schouder waarschijnlijk minder goed bewegen. Door met uw arm te oefenen, kunt u dit verbeteren. De fysiotherapeut van het ziekenhuis geeft u tips. Deze staan ook in de folder ‘Lymfoedeem’. Heeft u een operatie aan uw schildwachtklier gehad, dan kunt u de dag na de operatie zelf direct gaan oefenen. Gebruik uw schouder en arm zo normaal mogelijk. U hoeft niet bang te zijn dat hierdoor de wond opengaat of de hechtingen loslaten.

Sporten

U mag de eerste zes weken na uw operatie niet sporten. Na zes tot acht weken kunt u hier rustig mee beginnen. U mag dan ook tennissen, nordic walken, schaatsen of skiën.

Roken

Roken is slecht voor uw gezondheid. Hierdoor wordt u minder snel beter en geneest de wond minder snel. Het is dus verstandig te stoppen met roken. In de Stoppen-met-roken-poli van het Ikazia Ziekenhuis kunnen ze u hierbij helpen. De organisatie SineFuma, die in het ziekenhuis spreekuur houdt, geeft hier cursussen over. Vraag ernaar bij de verpleegkundige. Bent u alweer thuis, dan kunt u hiervoor bellen met de polikliniek Chirurgie.

Adviezen per behandeling

Deze folder gaat over verschillende borstoperaties. Er zijn dus ook verschillende adviezen voor thuis. Lees hieronder wat voor u geldt.

Na een borst besparende operatie

• Draag zes weken lang en 24 uur per dag een stevige beha met brede schouderbanden en zonder beugels. Bijvoorbeeld een sport-beha;
• De huidkleurige pleisters (hechtpleisters) moet u laten zitten. De arts van de polikliniek haalt deze eraf. Een witte pleister mag u er zelf afhalen als de wond droog is;
• Ga de eerste weken na de operatie niet in het bad. Maar 48 uur na de operatie kunt u wel douchen.

Na een operatie waarbij een borst is weggehaald (borstamputatie)

• De huidkleurige pleisters (hechtpleisters) moet u laten zitten. De arts van de polikliniek haalt deze eraf. Een witte pleister mag u er zelf afhalen als de wond droog is;
• Ga de eerste weken na de operatie niet in het bad. Maar 48 uur na de operatie kunt u wel douchen;
• Heeft u nog een slangetje (drain) als u naar huis gaat? Dan krijgt u een extra folder met informatie hierover;
• In het ziekenhuis krijgt u na de operatie een ‘vervangende borst’ (prothese). Deze mag u direct dragen;
• Deze prothese is tijdelijk. Als de wond helemaal is genezen en u geen bestraling krijgt, kunt u een definitieve borstprothese nemen (zie blz. 9);
• Het is belangrijk dat u een stevige beha zonder beugels draagt;
• De tijdelijke prothese kunt u met de hand wassen; de speciale vulling blijft goed in vorm;
• U kunt de prothese met een veiligheidsspeld in de beha vastmaken;
• De prothese kan eventueel met lood zwaarder gemaakt worden. Zo kunnen de twee borsten meer op elkaar gaan lijken. Als u zwaardere borsten hebt, zorgt de prothese ook voor meer evenwicht;
• De tijdelijke prothese kan gebruikt worden als zwemprothese en kost niets extra’s.

Na het verwijderen van okselklieren

• De huidkleurige pleisters (hechtpleisters) moet u laten zitten. De arts van de polikliniek haalt deze eraf. Een witte pleister mag u er zelf afhalen als de wond droog is;
• Ga de eerste weken na de operatie niet in het bad. Maar 48 uur na de operatie kunt u wel douchen;
• Gebruik geen deodorant en onthaar uw oksel niet. U kunt tijdelijk niet geparfumeerde talkpoeder gebruiken;
• Deodorant en ontharen kan als de wond genezen is. Gebruik neutrale deodorant (zonder alcohol) en ontharingscrème of ladyshave;
• Heeft u nog een slangetje (drain) als u naar huis gaat? Dan krijgt u een extra folder met informatie hierover;
• Blijf in beweging met uw arm en schouder aan de kant waaraan u geopereerd bent. Zorg dat u ze niet te zwaar belast;
• Begin na de operatie met de oefeningen die u van de fysiotherapeut heeft gekregen;
• Kijk uit met het tillen! Aan de kant waaraan u geopereerd bent, kunt u maximaal 5 kilo tillen;
• Doe de eerste weken geen huishoudelijk werk, zoals stofzuigen, strijken, ramen zemen of boodschappen. Begin er daarna rustig mee, maar verdeel het werk over de dag;
• U kunt de eerste weken beter niet gaan sporten. Zo blijft u voorzichtig met uw arm en schouder;
• U kunt de eerste twee of drie weken beter niet autorijden of fietsen. Dit heeft te maken met hoe u uw arm en schouder kunt bewegen en hoeveel last u nog heeft van wondvocht.
• Overleg met uw arts wanneer u weer kunt werken. Dit heeft te maken met of uw werk lichamelijk zwaar is;
• Heeft u last van vocht (vochtophoping) in de oksel? Neem dan contact op met de verpleegkundig specialist mammacare via de polikliniek Chirurgie (zie blz. 11).

Na borstamputatie en het verwijderen van okselklieren

Is uw borst verwijderd en zijn uw okselklieren weggehaald (GRM)? Lees dan de informatie hierboven onder het kopje ‘Na een operatie waarbij een borst is weggehaald’ en ‘Na het verwijderen van okselklieren’.

Omgaan met verandering

Na een borstoperatie kunt u zich angstig, onzeker en verdrietig voelen. Probeer hierover te praten met uw familie of naasten. Of met de verpleegkundig specialist. We geven hieronder nog een paar adviezen.

Definitieve prothese

Na een borstamputatie kunt u met een goede borstprothese weer meer zelfvertrouwen krijgen. Deze kunt u laten aanmeten vanaf zes weken na de operatie. Dit is wel afhankelijk van de wond en de nabehandeling. U kunt meer informatie krijgen van de verpleegkundig specialist via de polikliniek Chirurgie of bij uw huisarts. Via de Borstkankervereniging Nederland kunt u kennismaken met lotgenoten (zie blz. 11).

Plastische chirurgie

Na een behandeling waarbij de borst gespaard is, kan de behandelde borst anders van vorm en grootte zijn dan de andere borst. Meestal wordt de behandelde borst na een tijd kleiner. Een plastisch chirurg kan beide borsten weer meer aan elkaar gelijk maken. Bijvoorbeeld door de behandelde borst te vergroten of de andere borst te verkleinen.

Seks

Een borstoperatie kan invloed hebben op de seks.

• Door een borstoperatie verandert uw lichaam. Hierdoor gaat u anders naar uzelf kijken en wordt u misschien onzeker tijdens de seks;
• Na een borstamputatie kan de huid minder gevoelig zijn. Dat maakt de aanraking tijdens seks anders. Als de wond dicht is, kan het helpen om het litteken te masseren met littekenzalf;
• Door vermoeidheid, pijn, stress, de wonden en de littekens kunt u een tijdje minder zin hebben in seks;
• Ook door de anti-hormoontherapie kunt u een tijdje minder zin hebben in seks. Uw vagina kan droog zijn of u kunt last hebben van stemmingswisselingen;
• Heeft u vragen of klachten? U kunt daarover altijd praten met de verpleegkundig specialist. U kunt ook doorverwezen worden naar een seksuoloog.

Ikazia helpt verder

De informatie in deze folder is heel algemeen. Volg daarnaast altijd het persoonlijke advies van uw arts of verpleegkundige.

Toch nog vragen?

Als u na het lezen van deze folder nog vragen heeft, kunt u altijd contact opnemen met het Ikazia Ziekenhuis. Van maandag tot en met vrijdag tussen 8.15 uur en 16.30 uur kan dat via de afdeling waar u bent geholpen (zie hieronder). Tijdens de feestdagen, in het weekend, in de avond of nacht kunt u bellen met de spoedeisende hulp (SEH).

Belangrijke telefoonnummers

Spoedeisende hulp (SEH) telefoon: 010-2975300

Polikliniek Chirurgie telefoon: 010-2975220

Afdeling 4CJ telefoon: 010-2975224

Afdeling 4D telefoon: 010-2972320

Meer informatie

Meer informatie vindt u op de volgende websites

Borstkankervereniging Nederland

Website: www.borstkanker.nl

Pink Ribbon

Website: www.pinkribbon.nl

Zorgportaal en Beter Dichtbij-app

Als u in Ikazia behandeld wordt, kunt u het zorgportaal mijnikazia.nl en de Beter Dichtbij-app gebruiken.

Zorgportaal

In het zorgportaal staat alle informatie over uw afspraken, uitslagen van onderzoeken. Ook over het contact tussen uw arts, physician assistant (PA), verpleegkundigen en de huisarts. Als u de uitslag van een onderzoek niet kunt zien, betekent dit dat die nog niet bekend is. Sommige uitslagen hebben meer tijd nodig. Heeft u vragen over een uitslag? Stel die dan tijdens uw volgende afspraak met uw arts. U vindt het zorgportaal op www.mijnikazia.nl; log in met uw DigiD.

Beter Dichtbij-app

De Beter Dichtbij-app kunt u downloaden in de appstores. Via deze app heeft u eenvoudig contact met uw arts of verpleegkundige. De doktersassistenten bekijken uw vraag en sturen die door naar de arts. Vaak krijgt u binnen drie werkdagen antwoord. U kunt de app ook gebruiken om vragen te stellen over uw ziekte of om herhaalrecepten aan te vragen (geen injecties of infusen).