Name: a&m impact
Price range: $

Herstel na episiotomie (knip) of ruptuur

Verloskunde

Het herstel na een episiotomie (knip) of ruptuur

Inleiding

Tijdens de bevalling kan het perineum (huid en onderliggende weefsels tussen vagina en anus) beschadigen doordat het inscheurt (ruptuur) of doordat de zorgverlener de huid inknipt (episiotomie).

Met deze folder willen we u informeren over de manier waarop u de wond kunt verzorgen, wat normaal is in de herstelfase en wanneer u een professional moet raadplegen.

De hechtingen

Alle gebruikte hechtingen lossen vanzelf op en hoeven niet verwijderd te worden, tenzij anders aan u is uitgelegd. Vaak wordt er onderhuids gehecht. Er zit dan enkel een knoopje aan het einde van de wond. Als dit wat irritatie veroorzaakt, kan de verloskundige deze na ongeveer zes dagen verwijderen. De onderkant voelt beurs en opgezwollen aan. Over het algemeen komt de heftigheid van de gevoelens niet overeen met hoe de wond eruit ziet.

Dagelijkse verzorging

Het is belangrijk dat u het gebied rondom de wond goed schoon houdt door te spoelen met kraanwater. Dit doet u door minimaal twee keer per dag (en na elke ontlasting) het wondgebied schoon te sproeien met de douchekop en droog te deppen. Zorg dat u uw kraamverbanden regelmatig verschoont. Het goed schoon houden van de wond zal zorgen voor een snellere genezing en minder pijnklachten.

Naar het toilet

Tijdens de bevalling heeft de huid in het vulvagebied onder spanning gestaan. Naast de wond van de hechtingen kunnen er ook kleine wondjes van de huid ontstaan die niet gehecht hoeven te worden. Bij het plassen kunnen die gaan branden. Het is belangrijk dat u na de bevalling gaat plassen als u aandrang voelt, en tenminste binnen 6 uur. Om ervoor te zorgen dat u zo weinig mogelijk pijn voelt, kunt u tijdens het plassen de onderkant spoelen met een kan lauw water. Ook kunt u onder de douche plassen. Zo verdunt u de urine zodat het plassen minder brandt.

Veel vrouwen zien op tegen de eerste keer ontlasting na de bevalling. U hoeft niet bang te zijn dat de hechtingen hierbij los komen. Het eten van vezelrijke voeding kan ervoor zorgen dat u gemakkelijker ontlasting heeft. Als het nodig is kunt u ook aan de arts of verloskundige een middel vragen zodat de eerste ontlasting makkelijker komt. Aambeien kunnen ook pijn veroorzaken. Overleg met de verloskundige of kraamverzorgster hoe u deze het best verzorgd.

De wond

Een wond heeft verschillende fasen in de genezing.

De eerste week: In de eerste week zwelt een wond op door bloeduitstortingen en door wondvocht waarin allerlei stoffen zitten die nodig zijn voor de genezing. Deze zwelling zet de hechtingen onder spanning en kan voor pijn zorgen. Om ervoor te zorgen dat er zo weinig mogelijk zwelling optreedt is raden wij aan om op een harde ondergrond te zitten. De wond krijgt dan minder kans om te zwellen. Het gaan zitten is pijnlijk maar als u eenmaal zit is dat snel over. Daarnaast kan enkele malen per dag de wond gekoeld worden met een coldpack in een washandje gewikkeld (mogelijk zelf gemaakt van een plastic zakje met een ingevroren natgemaakt maandverand erin). Eventueel kunt u pijnstillers gebruiken zoals paracetamol (tot max 4x per dag 1 gram). Dit kunt u gebruiken als u borstvoeding geeft. Heeft u meer pijnstilling nodig, dan adviseren wij de wond te laten bekijken door een professional.

Na de eerste week is de wond is meestal dicht, maar binnenin vinden uitgebreid veranderingen plaats. De wond is nog steeds wat gezwollen en het littekenweefsel is stug. Het soepeler worden van het weefsel duurt 6 tot 12 weken. Bij druk op de wond kan het nog pijn doen. Na 12 weken is er nog altijd een rood streepje zichtbaar en kan het ook nog steeds wat stug aanvoelen. Na een jaar is de wondgenezing pas volledig afgerond en is de huid soepel en glad.

Seks

De eerste keer seks na de bevalling is voor vele vrouwen een drempel. Het tijdstip waarop dit voor de eerste keer gebeurd is van vele factoren afhankelijk en is voor iedereen verschillend. Zolang u nog bloed verliest is het beter, vanwege het risico op een infectie, om geen seks te hebben. Zolang de wond open is en zolang het gebied nog pijnlijk is, is het ook niet verstandig omdat extra druk de wondgenezing kan vertragen. Meestal is de eerste keer (keren) het wondgebied gevoelig doordat de wond nog niet helemaal klaar is met genezen en het littekengebied onder spanning staat. Met het versoepelen van het litteken zal u merken dat u er steeds minder last van zult hebben.

Wanneer een professional waarschuwen ?

Soms zijn er problemen bij de genezing van de wond.

U kunt best een professional waarschuwen als:

De pijn duidelijk toeneemt. (Na de bevalling hoort de pijn langzaam af te nemen.)
De wond open gaat.
Het plassen niet lukt, ondanks dat u aandrang voelt.
De wond ontstoken is (als deze warm, pijnlijk en rood wordt en gaat kloppen).
Het gebied 6 weken na de bevalling erg pijnlijk blijft.
De gemeenschap na 12 weken nog pijnlijk is.

Laat bij twijfel altijd het litteken bij de nacontrole (ongeveer 6 weken na de bevalling) bekijken.

Herstel na een totaalruptuur

Wat is een totaalruptuur?

Tijdens de bevalling kan de huid en/of onderliggende weefsel van de vagina inscheuren. Bij een totaalruptuur is ook de kringspier van de anus geheel of gedeeltelijk doorgescheurd. De scheur kan doorlopen tot in de darm. Bij ongeveer 2 van de 100 bevallingen ontstaat een totaalruptuur. De kans is het grootst bij de eerste bevalling.

Behandeling

Een totaalruptuur moet altijd worden gehecht. Om dit onder de beste omstandigheden te kunnen doen, gebeurt dit meestal op de operatiekamer onder algehele verdoving of met een ruggenprik. Er worden oplosbare hechtingen gebruikt.

Herstel

Een totaalruptuur kan pijnlijk zijn in de eerste dagen na het hechten. Meestal helpt paracetamol voldoende. Het is belangrijk dat de ontlasting zacht blijft om spanning op de wond te voorkomen. Hiervoor krijgt u medicijnen voorgeschreven.

Bekkenbodemoefeningen kunnen helpen om de spieren van de bekkenbodem weer steviger te maken. U kunt hiermee beginnen zodra de wond niet of nauwelijks meer pijnlijk is (ongeveer na 2-6 weken). Een bekkenfysiotherapeut kan u hierbij begeleiden. U kunt daar zonder verwijzing een afspraak voor maken.

Er zijn geen regels over wanneer u weer seks kunt hebben na een totaalruptuur. Meestal is de wond na 4-6 weken goed genezen. Hetzelfde geldt voor sporten, waarbij het verstandig is om voorzichtig te beginnen.

Gevolgen/ adviezen bij een volgende zwangerschap

De meeste vrouwen hebben na het herstel geen klachten meer. Een klein deel van de vrouwen blijft echter problemen houden met het ophouden van windjes en heel soms met het ophouden van ontlasting. Waarschijnlijk helpen bekkenbodemoefeningen om de kans hierop te verminderen. Blijft u last houden van hindelijke klachten na 6 maanden, dan is het verstandig om contact op te nemen met de huisarts of gynaecoloog om te bespreken wat mogelijkheden zijn om de situatie te verbeteren.

Meestal mag u na een totaalruptuur weer vaginaal bevallen. Afhankelijk van verschillende factoren (zoals het herstel van de kringspier, aanwezigheid van klachten) kan een arts aanraden om via een keizersnede te bevallen. Als u eerder een totaalruptuur gehad hebt, is de kans iets hoger dat dit weer gebeurt. Bij ongeveer 4-8 van de 100 bevallingen ontstaat opnieuw een totaalruptuur.

Herstel na knip of ruptuur