Natriumbeperkte voeding

Natriumbeperkte voeding

Diëtetiek

Natriumbeperkte voeding (minder zout eten)

Waarom minder zout?

Natrium is een onderdeel van zout. Uw lichaam heeft een beetje zout nodig, maar te veel zout is niet goed.

Als u te veel zout binnenkrijgt, houdt uw lichaam meer vocht vast. Hierdoor kan uw bloeddruk omhoog gaan en moet uw hart harder werken.

De arts kan u een natriumbeperkt dieet adviseren bij:

• hoge bloeddruk
• hartproblemen
• problemen met de nieren of lever
• Bij een natriumbeperkt dieet eet u minder zout: 3 tot 6 gram per dag (of 1200-2400 mg natrium per dag).

Minder zout eten helpt om:

• vocht vast te verminderen
• de bloeddruk te verlagen
• het hart minder te belasten

Andere dingen die helpen:

• Zorg voor een gezond gewicht
• Beweeg regelmatig
• Neem genoeg rust
• Drink niet te veel alcohol
• Eet geen drop en wees voorzichtig met zoethoutthee
• Rook niet (of minder)

Voedingsadviezen

In alle producten zit van zichzelf zout. Een zoutvrije voeding bestaat dus niet; een zoutbeperkte (zoutarme) voeding wel. Het meeste zout komt in het eten door toevoeging van zout bij het maken van de maaltijden thuis en door de voedingsmiddelenindustrie.

Geen zout toevoegen

Voeg geen zout toe tijdens het koken. In het begin is dat even wennen.

Gebruik kruiden voor extra smaak, zoals peper, knoflook, paprikapoeder, tijm of peterselie.

Beperk producten met veel zout en eet minder van:

Smaakmakers

• bouillonblokjes, juspoeder, ketjap, ketchup, sambal, Aromat, Maggi
• kruidenmixen met zout
• mosterd en tomatenpuree (bevatten vaak zout)
• Kant-en-klare producten

Soepen en sauzen uit pak

• maaltijden zoals lasagne en pizza
• bewerkte vlees- en visproducten (bijv. rookworst, hamburgers, gepaneerd vlees, aangemaakt gehakt, saucijzen, zoute haring, gerookte vis)

Vleeswaren

• rookvlees
• (ontbijt)spek/ bacon
• (rauwe) ham
• Alle soorten worst
• frikadel, kroket, bami- en nasischijf
• loempia
• slavink

Snacks en andere zoute producten

• chips en zoutjes
• kaas
• zuurkool, augurken en zilveruitjes
• gerookte vis, zure haring
• groenten in blik of pot of diepvriesgroente a la creme
• Zoutsoorten zoals knoflookzout, uienzout of zeezout zijn niet gezonder. Ze bevatten evenveel zout als ‘gewoon’ keukenzout.

Let op uw gewicht

• Als u te zwaar bent, moet het hart harder werken om het bloed rond te pompen.
• Afvallen helpt de bloeddruk te verlagen.
• Eet minder producten met veel calorieën, zoals snacks, koek, gebak, snoep, frisdrank en alcohol.
• Beweeg minstens 3 keer per week een half uur.

Drop en zoethoutthee

Alle soorten drop en zoethoutthee kunnen de bloeddruk verhogen.

Eet liever geen drop en drink weinig zoethoutthee.

Alcohol

• Alcohol heeft een bloeddrukverhogende werking.
• Drink liever niet elke dag.
• Drink maximaal 1–2 glazen per dag, tenzij de arts u alcohol afraadt.

Praktische tips

Tussendoortjes

Weinig zout:

• zuurtjes, pepermunt
• zoete popcorn
• ongezouten noten of pinda’s
• studentenhaver, Japanse mix

Wilt u afvallen? Kies dan ook voor groente als snack: komkommer, paprika, radijs, tomaat of ei zonder zout.

Broodbeleg

Kies voor beleg met weinig zout, zoals:

• minder zoute kaas (bijv. 25% minder zout). Er bestaat ook kaas met minder vet (30+) én minder zout. Hoe ouder de kaas, hoe zouter.
• kipfilet, kalkoenfilet, rosbief, fricandeau, licht gezouten rookvlees.
• hüttenkäse, mozzarella, cottage cheese
• Ei zonder zout, avocado.

Zoet beleg bevat weinig zout, zoals:

• jam, appelstroop, hagelslag
• pindakaas (gewone of natriumarme)
• fruit of rauwkost op brood

Koken zonder zout

• Kook groenten in weinig water en niet te lang.
• Aan diepvriesgroenten wordt vaak geen zout toegevoegd met uitzondering van op smaak gebrachte producten zoals spinazie a la crème. Hier zit wel zout in. Ook is vaak zout toegevoegd aan groenten in blik of glas.
• Gebruik kruiden, ui, tomaat of citroen voor extra smaak.
• Vlees, vis en kip blijven lekker in de oven in folie of een braadzak.
• Grillen of barbecueën gaat goed zonder zout.
• Verse vis is zoutarm (maar niet gepaneerd of gerookt).
• Tahoe en tempé zijn zoutarm zolang ze niet gemarineerd zijn.
• Vegetarische burgers bevatten vaak veel zout.
• Onder andere ui, champignons, paprika(poeder), peper, laurierblad, kruidnagel, kaneel, peterselie, knoflook, tijm, oregano, gember kunnen worden gebruikt als smaakmaker.

Natriumarme smaakmakers

Er bestaan producten speciaal zonder of met weinig natrium, zoals:

• natriumarme bouillonblokjes
• natriumarme ketjap, sambal, mosterd
• natriumarme sauzen

Let op: deze producten bevatten soms veel kalium. Dan zijn ze niet geschikt als u ook een kaliumbeperkt dieet heeft.

Wat heeft u dagelijks nodig?

De Schijf van Vijf helpt u bij gezond eten.

Kijk op www.voedingscentrum.nl voor duidelijke uitleg en voorbeelden.

Mijn Eetmeter

Wilt u weten hoeveel zout u per dag eet?

In de gratis tool Mijn Eetmeter vult u in wat u eet. U ziet dan hoeveel zout, vitamines en energie u binnenkrijgt.

U vindt de Eetmeter op de website van het Voedingscentrum of in de app.

Meer informatie

Voedingscentrum: www.voedingscentrum.nl

Hartstichting: www.hartstichting.nl

Nierstichting: www.nierstichting.nl

Deze brochure is gemaakt door afdeling Diëtetiek van het Ikazia Ziekenhuis Rotterdam (2026) aan de hand van de volgende informatie:

Dieetbehandelingsrichtlijn ‘Hypertensie’, 2018 (in herziening);

www.voedingskennis.nl door K. Boslooper en G.J. Navis 2018;

Informatie van website RadboudUMC 'voeding met minder zout', 2025;

Informatie van de website van het voedingscentrum, www.voedingscentrum.nl, 2026;

Informatie van de website van de Nierstichting, www.nierstichting.nl, 2026.

Informatie van de website van www.nieren.nl, 2026.