Polyendocrien Metabool Ovarium Syndroom. (PMOS)

PMOS

Gynaecologie

Wat is PMOS?

PMOS is de afkorting van Polyendocrien Metabool Ovarium Syndroom. Vroeger heette PMOS PCOS (Polycysteus Ovarium Syndroom).

De naam is veranderd. De oude naam legde niet goed uit wat PMOS is. PMOS heeft namelijk invloed op verschillende delen van het lichaam. Het gaat niet alleen om de eierstokken.

PMOS kan invloed hebben op:

• uw hormonen;
• uw stofwisseling: hoe uw lichaam voeding verwerkt en gebruikt;
• uw huid;
• uw vruchtbaarheid;
• hoe u zich mentaal voelt.

PMOS komt vaak voor. Ongeveer 1 op de 8 vrouwen heeft PMOS. Veel vrouwen weten niet dat zij PMOS hebben.

PMOS is een chronische aandoening. Dit betekent dat PMOS niet overgaat. De klachten kunnen wel minder worden. Een gezonde leefstijl kan hierbij helpen. Soms zijn ook medicijnen nodig.

Hoe werkt de menstruatiecyclus?

Bij de menstruatiecyclus werken verschillende delen van uw lichaam samen. Dit zijn:

• de hersenen;
• de eierstokken;
• de baarmoeder.
• De hersenen geven een signaal

In uw hersenen zitten de hypothalamus en de hypofyse. Deze regelen samen uw menstruatiecyclus.

De hypothalamus geeft een signaal aan de hypofyse. De hypofyse maakt daarna twee hormonen: FSH en LH.

Hormonen zijn stoffen die via het bloed boodschappen doorgeven aan andere delen van het lichaam.

Een eicel groeit

FSH en LH gaan via het bloed naar de eierstokken.

FSH zorgt ervoor dat een eicel in de eierstok groeit. De eicel zit in een klein blaasje. Dit heet een follikel.

FSH zorgt er ook voor dat het lichaam oestrogeen maakt. Oestrogeen is een hormoon. Het zorgt ervoor dat de binnenkant van de baarmoeder dikker wordt. Zo maakt de baarmoeder zich klaar voor een mogelijke zwangerschap.

De eisprong

Als er genoeg oestrogeen in het bloed zit, maakt het lichaam meer LH.

Door deze stijging van LH komt de eicel vrij uit de eierstok. Dit noemen we de eisprong of ovulatie.

De eisprong is meestal rond het midden van de menstruatiecyclus.

Na de eisprong

Na de eisprong maken de eierstokken ook het hormoon progesteron.

Progesteron zorgt ervoor dat de binnenkant van de baarmoeder klaar is voor een mogelijke zwangerschap. Een bevruchte eicel kan zich daar innestelen en verder groeien.

Als u niet zwanger wordt

Wordt de eicel niet bevrucht? Dan maakt uw lichaam minder oestrogeen en progesteron.

Hierdoor laat het slijmvlies aan de binnenkant van de baarmoeder los. Het slijmvlies en bloed verlaten uw lichaam via de vagina. Dit is de menstruatie.

Daarna geven de hersenen opnieuw signalen aan de eierstokken. Er begint een nieuwe menstruatiecyclus.

Hoe weet de arts of u PMOS heeft?

Er is niet één test waarmee de arts kan zien of u PMOS heeft.

De arts bespreekt uw klachten met u. Ook kan de arts:

• uw lichaam onderzoeken;
• bloed afnemen;
• een echo van uw eierstokken maken.

Bij volwassenen kijkt de arts naar 3 kenmerken. Heeft u minimaal 2 van deze 3 kenmerken? Dan kan er sprake zijn van PMOS.

1. U wordt niet regelmatig ongesteld

U wordt niet iedere maand ongesteld. Of uw menstruatie blijft langere tijd weg.

Dit betekent vaak dat er niet iedere maand een eicel vrijkomt.

2. Uw lichaam maakt te veel mannelijke hormonen

Dit kunt u bijvoorbeeld merken aan:

• veel haargroei op uw gezicht of lichaam;
• veel puistjes;
• haaruitval.

De arts kan met bloedonderzoek kijken hoeveel van deze hormonen in uw bloed zitten.

3. Er zijn veel kleine eiblaasjes in uw eierstokken

De arts kan met een echo uw eierstokken bekijken. Op de echo kan de arts zien of er veel kleine eiblaasjes in uw eierstokken zitten.

Soms is een echo niet nodig. De arts kan dan met bloedonderzoek kijken naar een bepaald hormoon. De hoeveelheid van dit hormoon kan helpen om te bepalen of u PMOS heeft.

De arts kijkt ook naar andere oorzaken

De klachten van PMOS kunnen ook een andere oorzaak hebben. Daarom onderzoekt de arts eerst of er iets anders aan de hand is.

Daarna kan de arts bepalen of u PMOS heeft.

Waardoor ontstaat PMOS?

We weten nog niet precies waardoor PMOS ontstaat.

Waarschijnlijk spelen verschillende dingen een rol. PMOS kan bijvoorbeeld in de familie voorkomen. Heeft uw moeder of zus PMOS? Dan heeft u zelf ook meer kans op PMOS.

Wat gebeurt er bij PMOS?

Bij PMOS werken sommige hormonen in uw lichaam anders.

Hormonen zijn stoffen die allerlei processen in uw lichaam regelen. Bijvoorbeeld uw menstruatie, eisprong en de hoeveelheid suiker in uw bloed.

Bij PMOS kan uw lichaam meer mannelijke hormonen maken dan normaal. Vrouwen hebben deze hormonen ook, maar meestal in kleine hoeveelheden.

Hierdoor kan een eicel soms niet goed groeien. Er komt dan geen eicel vrij. Dit noemen we de eisprong.

Als u niet regelmatig een eisprong heeft, kunt u ook niet regelmatig ongesteld worden.

Welke klachten kunt u hebben?

PMOS is bij iedereen anders. U hoeft dus niet alle klachten te hebben. De klachten kunnen tijdens uw leven ook veranderen.

U kunt bijvoorbeeld last hebben van:

• niet regelmatig of helemaal niet ongesteld worden;
• moeilijker zwanger worden;
• puistjes;
• meer haargroei op uw gezicht of lichaam;
• dunner haar op uw hoofd;
• aankomen in gewicht;
• somberheid of angst;
• vermoeidheid.
• PMOS en uw gezondheid
• PMOS kan ook op langere termijn invloed hebben op uw gezondheid.

U heeft bijvoorbeeld meer kans op:

• diabetes type 2;
• een hoge bloeddruk;
• problemen met uw hart en bloedvaten;
• korte ademstops tijdens uw slaap;
• somberheid en angst;
• een te dikke binnenkant van de baarmoeder.

Daarom is het belangrijk om goed voor uw gezondheid te zorgen en naar de controles te gaan die uw arts adviseert.

Behandeling van PMOS

PMOS gaat niet over. De klachten zijn vaak wel goed te behandelen.

Welke behandeling bij u past, hangt af van uw klachten en wensen. Ook maakt het uit of u zwanger wilt worden.

Een behandeling kan bestaan uit:

1. gezond leven;
2. medicijnen;
3. bescherming van de binnenkant van de baarmoeder;
4. hulp om zwanger te worden.

1. Gezond leven

Gezond leven is belangrijk bij PMOS.

Probeer:

• gezond en afwisselend te eten;
• regelmatig te bewegen;
• voldoende te slapen.
• De Schijf van Vijf van het Voedingscentrum kan u helpen om gezond te eten.

Uw arts kan met u bespreken wat voor u belangrijk is.

2. Medicijnen

Welke medicijnen u krijgt, hangt af van uw klachten.

Heeft u bijvoorbeeld veel puistjes of extra haargroei? Dan kan de anticonceptiepil helpen.

De pil kan ervoor zorgen dat uw lichaam minder last heeft van mannelijke hormonen. Hierdoor kunnen puistjes en extra haargroei minder worden.

Het kan een paar maanden duren voordat u verschil merkt.

3. Bescherming van de baarmoeder

Bij PMOS wordt u soms lange tijd niet ongesteld.

De binnenkant van de baarmoeder kan hierdoor te dik worden. Het is daarom belangrijk om deze laag te beschermen.

Dit kan bijvoorbeeld met:

• de anticonceptiepil;
• een hormoonspiraal;
• een korte kuur met hormonen. U krijgt deze bijvoorbeeld iedere 3 maanden. Daarna krijgt u een bloeding.

Uw arts bespreekt met u welke behandeling het beste bij u past.

4. Hulp om zwanger te worden

Wilt u zwanger worden? Dan zijn er verschillende behandelingen mogelijk.

Veel vrouwen met PMOS kunnen zwanger worden.

PMOS en een kinderwens

Bij PMOS komt er niet altijd iedere maand een eicel vrij. Hierdoor kan het langer duren voordat u zwanger wordt.

Wat kunt u zelf doen?

Gezond eten en voldoende bewegen zijn belangrijk.

Heeft u overgewicht? Dan kan afvallen soms helpen. Hierdoor kan uw menstruatie regelmatiger worden en kan er weer een eisprong komen.

Uw arts of diëtist kan u hierbij helpen.

Wanneer is een behandeling nodig?

Komt er geen eisprong? Dan kan de gynaecoloog u helpen.

U kunt medicijnen krijgen die ervoor zorgen dat een eicel groeit en vrijkomt. Hierdoor wordt de kans op een zwangerschap groter.

Bij veel vrouwen is deze behandeling voldoende.

Soms is meer hulp nodig om zwanger te worden, bijvoorbeeld met IVF. Bij IVF worden een eicel en zaadcel buiten het lichaam bij elkaar gebracht.

Wilt u zwanger worden? Bespreek dit dan met uw huisarts of gynaecoloog.

PMOS en zwangerschap

Bent u zwanger en heeft u PMOS? Dan heeft u iets meer kans op sommige problemen tijdens de zwangerschap.

U heeft bijvoorbeeld meer kans op:

• een miskraam;
• diabetes tijdens de zwangerschap;
• een hoge bloeddruk;
• een te vroege geboorte.

Daarom krijgt u tijdens de zwangerschap soms extra controles.

Heeft u verder geen problemen? Dan kunt u meestal gewoon onder controle blijven bij uw verloskundige. Als het nodig is, verwijst de verloskundige u naar de gynaecoloog.

PMOS en uw gevoelens

Het kan veel met u doen als u hoort dat u PMOS heeft.

Misschien bent u opgelucht omdat u eindelijk weet waar uw klachten vandaan komen. U kunt zich ook verdrietig, boos, onzeker of bezorgd voelen.

Praat hierover met iemand die u vertrouwt.

Heeft u veel last van deze gevoelens? Bespreek dit dan met uw huisarts of gynaecoloog. Zij kunnen samen met u kijken welke hulp bij u past.

Wat kunt u zelf doen?

U kunt zelf verschillende dingen doen om goed voor uw gezondheid te zorgen:

• beweeg regelmatig;
• eet gezond;
• zorg voor voldoende slaap;
• houd bij wanneer u ongesteld bent;
• schrijf op welke klachten u heeft;
• ga naar de controles die uw arts adviseert;
• stel vragen als u iets niet begrijpt.
• Een gezonde leefstijl kan helpen om uw klachten te verminderen. Ook kan het de kans op gezondheidsproblemen later verkleinen.

Meer informatie

Wilt u meer weten over PMOS? Vraag uw arts of verpleegkundige waar u betrouwbare informatie kunt vinden.