Slaap apneu centrum

Behandeling van slaap-apneu

Slaap Apneu Centrum

Heeft u slaap-apneu?

De huisarts of de specialist denkt dat u misschien slaap-apneu heeft. Daarom bent u doorverwezen naar het Slaap Apneu Centrum van het Ikazia Ziekenhuis. Hier kunnen we onderzoeken hoe u slaapt.

Er zijn verschillende soorten slaap-apneu. Ze kunnen ook verschillende oorzaken hebben. Gelukkig zijn er enkele goede behandelingen. En u kunt er ook zelf iets aan proberen te doen.

Daar gaat deze folder over.

Over Slaapapneu

Het woord ‘apneu’ komt uit het Grieks. ‘A’ betekent ‘niet’ en ‘pneu’ betekent ‘lucht’. ‘Apneu’ betekent dus: geen lucht. Er zijn twee soorten slaap-apneu: centrale slaap-apneu en obstructieve slaap-apneu. Hieronder leggen we uit hoe slaap-apneu ontstaat, wat het verschil is tussen de twee soorten en wat het verschil is met snurken.

Twee soorten slaap-apneu

• Het Centrale Slaap-apneu Syndroom (CSAS)
  Deze vorm komt niet vaak voor. Bij CSAS geven de hersenen tijdelijk geen seintje door aan de spieren die helpen bij het ademhalen. Hierdoor stopt de ademhaling even tijdens de slaap. Dit komt soms voor bij mensen met problemen aan het hart, de hersenen of de nieren. Mensen met deze vorm zijn overdag vaak overdag slaperig en slapen ‘s nachts juist slecht.
• Het Obstructieve Slaap-apneu Syndroom (OSAS)
  ‘Obstructief’ betekent afsluiting. Bij OSAS wordt de keel of luchtweg afgesloten. Hierdoor stopt de ademhaling even tijdens de slaap.
  
  

Verschil tussen apneu en snurken

Snurken komt doordat de luchtwegen niet helemaal openblijven tijdens het slapen. Het geluid ontstaat als de huig en het zachte gehemelte in uw keel gaan trillen. Ongeveer drie van de tien volwassenen snurken. Af en toe snurken is meestal niet erg. Maar als iemand elke nacht hard snurkt, kan dit wijzen op het Obstructieve Slaap-apneu Syndroom (OSAS). Dit komt vaak voor bij mensen van middelbare leeftijd (tussen de 40 en 60 jaar) die wat zwaarder zijn. Ook slanke mensen kunnen het hebben.

Oorzaken van slaap-apneu

Tijdens het slapen worden de spieren in de keel slapper en wordt de keel smaller (zie de plaatjes). Dat gebeurt bij iedereen. Toch zorgt dit niet bij iedereen voor snurken of apneu. Oorzaken van slaap-apneu kunnen zijn:

• De opening in de keel is smaller of de keelspieren zijn slapper. Dan kan de keel sneller dichtklappen;
• Overgewicht. De vetmassa zorgt er voor dat de keel tijdens de slaap dichtvalt;
• Vergrote amandelen;
• Een slap gehemelte;
• Een onderkaak die te veel naar achter staat. Hierdoor wordt de tong in de keel geduwd.

OSAS en de gevolgen ervan

Het Obstructieve Slaap-apneu Syndroom (OSAS) is een veel voorkomende vorm van slaap-apneu. Hieronder leggen we uit wat er gebeurt bij een slaap-apneu; wat de gevolgen ervan kunnen zijn; en hoe u het bij uzelf of een partner kan herkennen.

Wat gebeurt er bij een slaap-apneu?

Bij een slaap-apneu of OSAS wordt de keel tijdens de slaap gedeeltelijk of soms helemaal afgesloten. Het lichaam doet zijn best om te blijven ademen, maar dat lukt niet goed. Hierdoor daalt het zuurstof in het bloed. Het lichaam reageert hierop door wakker te schrikken, vaak zonder dat u het merkt. Door dit wakker schrikken spannen de spieren in uw keel zich aan en gaat de keel weer open. Als de ademhaling langer dan tien seconden stopt, noemen we dit een apneu (helemaal dicht) of een hypo-pneu (gedeeltelijk dicht). Dit gebeurt bij iedereen wel eens. Gebeurt dit vaker dan vijf keer per uur, dan is het een probleem. Met een slaaponderzoek kunnen we zien hoe vaak dit per uur gebeurt (de Apneu-Hypo-pneu Index – AHI).

De gevolgen van OSAS

Met slaap-apneu slaapt u minder diep, doordat u steeds zonder het te merken wakker schrikt. U rust dus niet goed uit. Overdag bent u dan vaak erg moe en kunt u zomaar in slaap vallen. Dat is gevaarlijk, bijvoorbeeld in het verkeer of op het werk. Omdat er bovendien steeds te weinig zuurstof in uw bloed zit, kunt u na een tijdje ook andere problemen krijgen, zoals een hoge bloeddruk, hartproblemen, een hartinfarct of een beroerte.

Zo kunt u OSAS herkennen

U kunt slaap-apneu herkennen aan:

• Luid onderbroken snurken. Als de keel of luchtwegen even dicht zijn, gaat er een signaal naar de hersenen. De keelspier spant weer aan. Hierdoor gaat de keel met een luid snurk-geluid weer open;
• ’s Nachts vaak moeten plassen;
• Hoofdpijn bij het wakker worden;
• Neiging tot slapen overdag;
• Vermoeidheid overdag;
• Moeite met concentreren;
• Veranderingen in uw karakter;
• Seksuele problemen;
• En na langere tijd: hoge bloeddruk, hartproblemen of een herseninfarct.

Over het onderzoek

U heeft of krijgt een afspraak in het Slaap Apneu Centrum. Daar wordt verder onderzocht of u slaap-apneu heeft. Over dit onderzoek leest u in dit hoofdstuk meer.

1. In het Slaap Apneu Centrum heeft u eerst een gesprek met een KNO-arts en met iemand die alles weet van OSAS (een OSAS-consulent).
   
   
2. Daarna wordt u aangemeld voor een slaaponderzoek. Dat noemen we een polysomnografie. Dit onderzoek gebeurt in het ziekenhuis of bij u thuis. Dat hangt af van uw gezondheid. Bij dit onderzoek meten we hoe u slaapt en ademt. Zo kunnen we zien of u slaap-apneu heeft, hoe erg het is, en welke soort het is.
   
   
3. Soms doen we nog een extra onderzoek: de slaap-endoscopie. We laten u dan heel even slapen, met hulp van een slaapmiddel. Ondertussen kijken we met een camera in uw keel om te zien wat er gebeurt als u slaapt. Zo kunnen we bijvoorbeeld kijken of een slaapbeugel (MRA) u kan helpen (zie blz. 8).

Over de verschillende behandelingen

Een team van artsen kijkt samen wat voor u de beste behandeling is. Ze gebruiken daarvoor de uitslagen van de onderzoeken (zie blz. 7). Dit wordt met u besproken en u krijgt dan een advies over een behandeling. De mogelijke behandelingen staan hieronder.

Snurkbeugel of MRA (Mandibulair Repositie Apparaat)

Een MRA is een beugel die helpt tegen snurken en slaap-apneu. De beugel zorgt ervoor dat de onderkaak iets naar voren blijft staan. Daardoor blijft de keel beter open en kan de lucht doorstromen tijdens het slapen. De MRA zit op het gebit en kan er gemakkelijk uitgehaald worden.

CPAP-apparaat

Bij ernstige slaap-apneu wordt vaak een CPAP-apparaat gebruikt. Met dit apparaat wordt er met lichte druk lucht in de neus geblazen. Zo blijft de keel open tijdens het slapen en kunt u beter ademhalen. U draagt daarbij een masker over de neus en soms ook over de mond. Dit masker is verbonden met het CPAP-apparaat. Het apparaat is klein en kan gemakkelijk op uw nachtkastje staan.

Operatie

Er zijn verschillende operaties mogelijk om uw keel wijder te maken. Zoals de UPPP (de uvulopalato-pharyngoplastie). Bij deze operatie worden de amandelen, de huig en het overtollige zachte gehemelte weggehaald. Dat zijn de delen die op de plaatjes tussen de stippellijn staan.

Wat u zelf kunt doen

Soms kunt u zelf zorgen dat de apneu-klachten minder worden. In dit hoofdstuk geven we enkele tips.

Vaste slaaptijden

Probeer elke dag op dezelfde tijd te gaan slapen en op te staan. Ook in het weekend. Probeer overdag ook niet in slaap te vallen, want dan slaapt u ’s nachts slechter.

Afvallen

Veel mensen met slaap-apneu zijn wat zwaarder. Afvallen kan goed helpen.

Drink minder alcohol

Alcohol zorgt dat de spieren in uw keel slapper worden. Daardoor krijgt u sneller apneu. Drink daarom niet meer dan één of twee glazen per dag. Drink in elk geval niets meer in de twee uur vóór dat u gaat slapen.

Stop met roken

Roken is slecht voor uw gezondheid. Door het roken raakt het slijmvlies in uw neus en keel geprikkeld en wordt het dikker. Dit maakt het snurken erger. Door roken gaat ook de neus dicht zitten. Dat is lastig als u een CPAP-apparaat moet gebruiken (zie blz. 8).

Drink minder koffie

Omdat u slecht slaapt, drinkt u misschien overdag extra veel koffie. Maar door veel koffie te drinken, slaapt u ’s nachts moeilijker. Vooral als u ’s avonds koffie drinkt. Drink daarom niet meer dan zes kopjes koffie per dag. Dat is ook beter voor uw gezondheid. Want veel koffie kan zorgen voor een hoge bloeddruk, een hoge cholesterol, nierstenen en schade aan organen. Let op: zwarte thee is net als koffie en bevat ook cafeïne (theïne).

Slaapkamer inrichten

In een rustige, fijne slaapkamer kunt u beter slapen. Kijk daarom eens naar de inrichting van uw slaapkamer. Een paar tips.

• Gebruik rustige kleuren;
• Hang niet te veel drukke dingen aan de muur;
• Kies gordijnen die het goed donker maken;
• Houd de kamer in de nacht koeler dan overdag;
• Zorg voor frisse lucht (zet bijvoorbeeld een raam open);
• Kijk geen televisie in de slaapkamer; dat geeft onrust;
• Zorg voor een goed bed en een goed matras.

kazia helpt verder

De informatie in deze folder is heel algemeen. Volg daarnaast altijd het persoonlijke advies van uw arts of verpleegkundige.

Toch nog vragen?

Als u na het lezen van deze folder nog vragen heeft, kunt u contact opnemen met één van de poliklinieken (zie hieronder). Buiten kantoortijden kunt u contact opnemen met de Spoedeisende Hulp van ons ziekenhuis (telefoon: 010-2975000).

Teamleden Slaap Apneu Centrum Ikazia

• KNO-artsen: de heer J.W. Arendse, mw. A.A.C. Aukema en de heer J.J. van Twisk
• Longarts: de heer P.R.M. Hekking
• Neuroloog: de heer D.M.H. Zuidgeest
• Tandarts: mw. E.M.R. Vreugdenhil
• OSAS-consulent: de heer P.N. van Es

Het Slaap Apneu Centrum is per e-mail te bereiken: osas@ikazia.nl

Belangrijke telefoonnummers en routes

Polikliniek KNO nieuwe patiënten, telefoon: 010-2975330, routenummer 22

Polikliniek Neurologie slaaponderzoek (PSG), telefoon: 010-2975517, routenummer 42

Polikliniek Longziekten (CPAP), telefoon: 010-2975360, routenummer 48

Polikliniek kaak/tandarts (MRA), telefoon: 010-2975320, routenummer 46

Meer informatie

Meer informatie vindt u op de volgende websites:

Apneuvereniging

Website: www.apneuvereniging.nl

Ikazia Ziekenhuis

Website: www.ikazia.nl (zoek op slaap-apneu-centrum)

Zorgportaal en Beter Dichtbij-app

Als u in Ikazia behandeld wordt, kunt u het zorgportaal mijnikazia.nl en de Beter Dichtbij-app gebruiken.

Zorgportaal

In het zorgportaal staat alle informatie over uw afspraken, uitslagen van onderzoeken. Ook over het contact tussen uw arts, physician assistant (PA), verpleegkundigen en de huisarts. Als u de uitslag van een onderzoek niet kunt zien, betekent dit dat die nog niet bekend is. Sommige uitslagen hebben meer tijd nodig. Heeft u vragen over een uitslag? Stel die dan tijdens uw volgende afspraak met uw arts. U vindt het zorgportaal op www.mijnikazia.nl; log in met uw DigiD.

Beter Dichtbij-app

De Beter Dichtbij-app kunt u downloaden in de appstores. Via deze app heeft u eenvoudig contact met uw arts of verpleegkundige. De doktersassistenten bekijken uw vraag en sturen die door naar de arts. Vaak krijgt u binnen drie werkdagen antwoord. U kunt de app ook gebruiken om vragen te stellen over uw ziekte of om herhaalrecepten aan te vragen (geen injecties of infusen).