Ustekinumab, mirikizumab, guselkumab en risankizumab bij IBD
Uw behandelend MDL-arts/PA heeft met u gesproken over het gebruik van ustekinumab, guselkumab, mirikizumab of risankizumab. In deze folder krijgt u informatie over de werking en het gebruik van deze medicijnen en hoe u moet handelen als u last krijgt van bijwerkingen.
Let op: deze folder is géén vervanging van de bijsluiter.
Algemeen
De ziekte van Crohn is een ontstekingsziekte van het maagdarmstelsel; van mond tot anus. De oorzaak van de ziekte van Crohn is nog niet bekend. Elke behandeling met medicijnen is gericht op het onderdrukken van de ontstekingsreacties in de darm. Colitis ulcerosa is een ontstekingsziekte van de dikke darm. De oorzaak van de ziekte colitis ulcerosa is og niet bekend. Elke behandeling met medicatie is gericht op het onderdrukken van de ontstekingsreacties in de darm.
Het doel is om door middel van behandeling met dit medicijn de klachten bij u te verminderen zoals buikpijn en diarree. Ook verkleint het de kans op problemen die zich bij deze ziekte kunnen voordoen. De ziekte geneest niet door de behandeling met medicijnen, wel kunnen patienten zich door het gebruik van medicijnen over het algemeen minder moe voelen. En kunnen zij soms beter functioneren in het dagelijkse leven.
Na het afbouwen of stoppen met medicijnen zullen de klachten vaak gewoon weer terugkomen.
Als u de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa heeft, zult u eerst andere medicijnen krijgen om de ziekte te onderdrukken. Reageert u niet goed op deze medicijnen of accepteert uw lichaam deze medicijnen niet? Dan kunt u met deze medicijnen (ustekinumab, risankizumab of mirikizumab) worden behandeld om de klachten van uw ziekte te verminderen.
Wat is Ustekinumab en hoe werkt het?
Ustekinumab is een monoklokaal antilichaam. Monoklonale antilichamen zijn eiwitten die bijzondere eiwitten in het lichaam herkennen en zich eraan kunnen verbinden.
Ustekinumab hoort bij de groep medicijnen met de naam immunosuppressiva. Deze medicijnen werken door een deel van het afweersysteem te verzwakken.
Ustekinumab is een medicijn dat de reactie van het afweersysteem onderdrukt. Via remming van een bepaald ontstekingseiwit (IL-12 en IL-23). De werking treedt op na ongeveer 12 weken. Soms duurt het toch langer en bij sommige mensen werkt het medicijn onvoldoende of helemaal niet.
Ustekinumab wordt gebruikt voor de behandeling van gemiddelde tot ernstige vormen van de ziekte van M. Crohn en colitis ulcerosa. Als u onvoldoende of niet meer reageert op andere medicatie. Ook als u deze behandelingen niet kunt verdragen, of u deze niet mag hebben om medische redenen, wordt Ustekinumab gebruikt.
Voor de start van ustekinumab
Informeer uw behandelend arts of verpleegkundige altijd of er sprake is van één of meer van onderstaande situaties:
-
een ontsteking op één plaats op uw lichaam (zoals een zweer op uw been);
-
een ontsteking in uw hele lichaam (zoals de griep);
-
een langdurige en steeds terugkerende ontsteking;
-
neurologische ziekte (bijvoorbeeld Multiple Sclerose);
-
gebruik van andere medicijnen; zoals andere immunosuppressiva;
-
als u ooit een vorm van kanker heeft gehad; i.v.m. de immunosuppressieve kan de werking het risico op kanker vergroten;
-
als u 65 jaar of ouder bent: dan kunt u makkelijker ontstekingen krijgen;
-
kort geleden gevaccineerd bent met een levend vaccin.
Voor het starten met Ustekinumab wordt u gescreend op een aantal virussen (HIV,hepatitis A,B,C ) via bloedonderzoek en een röntgenfoto van de longen (indien niet aanwezig of ouder dan 1/2 jaar) Middels een vragenlijst wordt er een risicoprofiel gemaakt of u ooit in aanraking bent geweest met tuberculose in het verleden of in het heden. Indien een positieve uitslag, dan volgt een extra screening voor tuberculose middels een mantoux en apart bloedonderzoek onder supervisie van een longarts. Uw MDLverpleegundige zal u daarover informeren indien nodig
Bijwerkingen
Ook van dit medicijn kunt u bijwerkingen krijgen. Als u een van onderstaande allergische reacties krijgt moet u met spoed behandeld worden. Neem onmiddellijk contact op met uw arts of verpleegkundige of zoek dringend medische hulp. Allergische reacties komen zelden voor bij mensen die Ustekinumab gebruiken (maximaal 1 op 1000).
Allergische reacties:
-
moeite met ademen of slikken;
-
lage bloeddruk, die duizeligheid of licht gevoel in het hoofd kan veroorzaken;
-
gezwollen gezicht, lippen, mond of keel.
Veel voorkomende bijwerkingen (bij maximaal 1 op 10 personen):
-
diarree;
-
misselijkheid -braken;
-
zich vermoeid voelen;
-
zich duizelig voelen;
-
hoofdpijn;
-
jeuk (pruritis);
-
rug-,spier- of gewrichtspijn;
-
pijnlijke keel.
Soms voorkomende bijwerkingen (bij maximaal 1 op de 100 personen):
-
ontstekingen van het gebit;
-
schimmelinfectie in de vagina;
-
depressie;
-
verstopte neus;
-
bloeding, bloeduitstortingen, verharding, zwelling, jeuk, roodheid en pijn op de plek van de prik;
-
hangend ooglid en uitgezakte spieren aan één kant van het gezicht (aangezichtsverlamming); tijdelijk van aard;
-
pukkels en puistjes in het gezicht;
-
afschilfering van de huid.
Ontstekingen
Ustekinumab is een immuunonderdrukker. Het zorgt ervoor dat u minder goed tegen ontstekingen kunt en sommige ontstekingen kunnen erger worden.
Als u behandelt wordt met Ustekinumab let dan goed op of u geen ontsteking ergens krijgt.
Mogelijke tekenen van een ontsteking:
-
koorts, griepachtige klachten, ‘s nachts zweetaanvallen;
-
vermoeidheid of kortademigheid, hoest die niet overgaat;
-
warme, rode en pijnlijke huid of een huiduitslag met blaren;
-
branderig gevoel bij het plassen;
-
diarree.
Neem direct contact op met uw arts of verpleegkundige als u één van deze tekenen van een ontsteking opmerkt.
Vaccinaties
Overleg met uw arts of verpleegkundige als u moet worden gevaccineerd. Ustekinumab kan de kracht van sommige soorten vaccins verminderen en de kans op bijwerkingen door de vaccins vergroten.
U mag nooit ingeënt worden met een levend vaccin (BMR, gele koorts, ROTA en dengue), poliovaccin tabletten en buiktyfus tabletten. U kunt wel ingeënt worden met een dood vaccin. De griepprik /Covid kunt u gewoon krijgen krijgen. Tevens wordt aanbevolen om patienten die deze immuunonderdrukkende middelen gebruiken ook te vaccineren voor pneumococcen en voor gordelroos. en wordt aanbevolen door de MDL-arts. Vraag naar de mogelijkheden aan uw MDL-arts over de mogelijkheden.
Zwangerschap en borstvoeding
Er is nog weinig bekend over het gebruik van Ustekinumab tijdens de zwangerschap. In het onderzoek dat gedaan is, vindt men geen hogere kans op miskramen en aangeboren afwijkingen.
Ustekinumab kan vanaf het tweede trimester van de zwangerschap via de placenta bij het ongeboren kind komen. Hierdoor kan het zijn dat de afweer van het kind in de eerste drie maanden onderdrukt wordt
Indien bij de vrouw in de zwangerschap op dat moment geen activiteit is van de IBD zullen we na de 24ste week de toediening van de Ustekinumab onderbreken. Indien er een actieve opvlamming is, dan kan de opvlamming een negatieve invloed zijn op de zwangerschap en zal de MDL-arts/PA samen met de vrouw besluiten om door te gaan met de Ustekinumab
U zult tijdens de zwangerschap intensiever gecontroleerd worden door uw MDL-verpleegkundige, arts en gynaecoloog. Na de bevalling krijgt u een telefonische afspraak bij de kinderarts en begeleiding/controle van uw baby volgens de huidige richtlijn vanuit de kindergeneeskunde.
Rijvaardigheid en het gebruik van machines
Ustekinumab heeft geen of nauwelijks invloed op de rijvaardigheid of het vermogen om machines te bedienen.
Toediening Ustekinumab
-
Eerste toediening: deze toediening gebeurt altijd op de dagbehandeling van het ziekenhuis en zal toegediend worden via een infuus. De arts bepaalt de dosis aan de hand van uw gewicht. De tijd dat deze handeling in beslag neemt op de dagbehandeling is ongeveer 3 uur.
De MDL-verpleegkundige maakt samen met u de afspraak. -
8 weken na het eerste infuus krijgt u een tweede toediening van Ustekinumab via een injectie. Deze injectie wordt toegediend op de polikliniek MDL onder supervisie van de MDLverpleegundige. De spuit haalt u een half uur voor de afspraak op de MDL- polikliniek bij de politheek van het ziekenhuis.
-
De volgende toedieningen Ustekinumab zullen i.p elke 12 weken zelf thuis worden toegediend.
- indien nodig, bij bewezen activiteit, kan de interval verkort worden, deze beslissing maakt de MDL-arts/PA in samenspraak met u.
- Controles en bloedafnames zijn noodzakelijk vanwege het veilige verloop van uw behandeling en het effect van de behandeling te monitoren. De afspraken worden in den beginnen samen met u gemaakt. Het is van groot belang dat u de gemaakte afspraken met daarbij de bijbehorende bloedprik- en ontlastingstest afspraken nakomt. De afspraken worden ingezet volgen de huidige geldende richtlijn IBD Zorgpad.
Bewaar deze folder en onderstaande vragenlijst goed. Heeft u één of meerdere vragen met “ja” beantwoord? Neem dan contact op met uw MDL-verpleegkundige i.v.m. de toediening van het medicijn.
|
Ja |
Nee |
||
|
1. |
Heeft u afgelopen 5 dagen koorts gehad? (boven 38,5 °C) |
||
|
2. |
Heeft u de afgelopen 5 dagen keelpijn gehad? |
||
|
3. |
Heeft u de afgelopen 5 dagen diarree gehad, anders dan veroorzaakt door de aandoening waar u voor behandeld wordt? |
||
|
4. |
Heeft u huidinfecties, zoals; uitslag, steenpuisten, wonden of koortslip? |
||
|
5. |
Bent u op dit moment verkouden? |
||
|
6. |
Heeft u de laatste week antibiotica gebruikt? |
||
|
7. |
Bestaat de kans dat u binnenkort opgenomen wordt voor een operatie of wordt u behandeld door een tandarts? |
||
|
8. |
Heeft u pijn bij het plassen? |
||
|
9. |
Bent u pas geleden op reis geweest, bijvoorbeeld naar een niet-westers land? |
||
|
10. |
Heeft u last van minder goed zien of dubbel zien? |
||
|
11. |
Heeft u pas een vaccinatie gehad of verwacht u binnenkort een vaccinatie te krijgen? Bijvoorbeeld de griepprik? |
||
|
12. |
Heeft u bijwerkingen gehad na het infuus? |
Wat is Risankizumab en hoe werkt het?
Risankizumab is een humaan monoklokaal antilichaam. Monoklonale antilichamen zijn eiwitten die bijzondere eiwitten in het lichaam herkennen en zich eraan kunnen verbinden.
Risankizumab hoort bij de groep medicijnen met de naam immunosuppressiva. Deze medicijnen werken door een deel van het afweersysteem te verzwakken.
Risankizumab is een medicijn dat de reactie van het afweersysteem onderdrukt. Via remming van een bepaald ontstekingseiwit ( IL-23). De werking treedt op na ongeveer 12 weken. Soms duurt het toch langer en bij sommige mensen werkt het medicijn onvoldoende of helemaal niet.
Risankizumab wordt gebruikt voor de behandeling van gemiddelde tot ernstige vormen van de ziekte van M. Crohn en colitis ulcerosa. Als u onvoldoende of niet meer reageert op de andere medicatiemiddelen. Ook als u deze behandelingen niet kunt verdragen, of u deze niet mag hebben om medische redenen, wordt risankizumab gebruikt.
Voor de start van risankizumab
Informeer uw behandelend arts of verpleegkundige altijd of er sprake is van één of meer van onderstaande situaties:
-
een ontsteking op één plaats op uw lichaam (zoals een zweer op uw been);
-
een ontsteking in uw hele lichaam (zoals de griep);
-
een langdurige en steeds terugkerende ontsteking;
-
gebruik van andere medicijnen; zoals andere immunosuppressiva;
-
als u ooit een vorm van kanker heeft gehad; i.v.m. de immunosuppressieve kan de werking het risico op kanker vergroten;
-
als u 65 jaar of ouder bent: dan kunt u makkelijker ontstekingen krijgen;
-
kort geleden gevaccineerd bent met een levend vaccin minder als 4 weken voor de start van dit medicijn
Voor het starten met risankizumab wordt u gescreend op een aantal virussen (HIV,hepatitis A,B,C ) via bloedonderzoek en een röntgenfoto van de longen (indien niet aanwezig of ouder dan 1/2 jaar).
Middels een vragenlijst wordt er een risicoprofiel gemaakt of u ooit in aanraking bent geweest met tuberculose in het verleden of in het heden. Indien een positieve uitslag, dan volgt een extra screening voor tuberculose middels een mantoux en apart bloedonderzoek onder supervisie van een longarts. Uw MDLverpleegundige zal u daarover informeren indien nodig
Bijwerkingen
Ook van dit medicijn kunt u bijwerkingen krijgen. Als u een van onderstaande allergische reacties krijgt moet u met spoed behandeld worden. Neem onmiddellijk contact op met uw arts of verpleegkundige of zoek dringend medische hulp. Allergische reacties komen zelden voor bij mensen die risankizumab gebruiken.
Allergische reacties:
-
moeite met ademen of slikken;
-
lage bloeddruk, die duizeligheid of licht gevoel in het hoofd kan veroorzaken;
-
gezwollen gezicht, lippen, mond of keel.
Zeer vaak (> 10%):
- bovensteluchtweginfectie.
- Vorming van antilichamen tegen risankizumab.
Vaak (1-10%):
- reacties op de injectieplaats (zoals erytheem, pijn, jeuk, zwelling, irritatie, uitslag, hematoom, bloeding).
- Tinea-infectie (huidschimmel)
- Hoofdpijn.
- Jeuk
- Vermoeidheid (waaronder ook asthenie, malaise)
- Huiduitslag,
- Eczeem.
- milde infecties zoals verkoudheid en griep
Soms (0,1-1%):
- folliculitis (ontsteking van de haarzakjes)
- Urticaria
Ontstekingen
Risankizumab is een immuunonderdrukker. Het zorgt ervoor dat u minder goed tegen ontstekingen kunt en sommige ontstekingen kunnen erger worden.
Als u behandelt wordt met risankizumab let dan goed op of u geen ontsteking ergens krijgt.
Mogelijke tekenen van een ontsteking:
-
koorts, griepachtige klachten, ‘s nachts zweetaanvallen;
-
vermoeidheid of kortademigheid, hoest die niet overgaat;
-
warme, rode en pijnlijke huid of een huiduitslag met blaren;
-
branderig gevoel bij het plassen;
-
diarree.
Neem direct contact op met uw arts of verpleegkundige als u één van deze tekenen van een ontsteking opmerkt.
Vaccinaties
Overleg met uw arts of verpleegkundige als u moet worden gevaccineerd. risankizumab kan de kracht van sommige soorten vaccins verminderen en de kans op bijwerkingen door de vaccins vergroten.
U mag nooit ingeënt worden met een levend vaccin (BMR, gele koorts, ROTA en dengue), poliovaccin tabletten en buiktyfus tabletten. U kunt wel ingeënt worden met een dood vaccin. De griepprik /Covid kunt u gewoon krijgen krijgen en wordt aanbevolen door de MDL-arts. Tevens wordt aanbevolen om patienten die deze immuunonderdrukkende middelen gebruiken ook te vaccineren voor pneumococcen en voor gordelroos. en wordt aanbevolen door de MDL-arts. Vraag naar de mogelijkheden aan uw MDL-arts over de mogelijkheden.
Zwangerschap en borstvoeding
- Risankizumab kent beperkte gegevens over gebruik tijdens de zwangerschap en wordt derhalve afgeraden. Vrouwen die zwanger kunnen worden moeten geadviseerd worden om effectieve anticonceptie te gebruiken tijdens de behandeling en gedurende 21 weken na de laatste dosis risankizumab.
- Vruchtbaarheid: het effect van risankizumab op de vruchtbaarheid bij de mens is niet geëvalueerd. Resultaten van dieronderzoek duiden niet op effect wat betreft vruchtbaarheid.
- Borstvoeding; onvoldoende gegevens bekend. Het is bekend dat immunoglobulinen in de moedermelk worden uitgescheiden, hierdoor kan een nadelig effect bij de zuigeling niet worden uitgesloten. Het advies is derhalve om de risico's van het gebruik in combinatie met het geven van borstvoeding goed af te wegen.
Rijvaardigheid en het gebruik van machines
Risankizumab heeft geen of nauwelijks invloed op de rijvaardigheid of het vermogen om machines te bedienen.
Toediening Risankizumab
De eerste drie giften (inductieperiode) van risankizumab worden via een infuus toegediend, met een interval van 4 weken. De infusen worden toegediend op de dagbehandeling, 3D. Samen met de MDL-verpleegkundige wordt met u de afspraken ingepland. Het is van groot belang dat u zich houdt aan de gemaakte afspraken ivm de geprotocolleerde afspraken en werking van de behandeling. Indien verhindering van de afspraak, meldt u zich dan telefonisch bij het MDL-centrum.
Voor de ziekte van Crohn:
week 0--> 600 mg risankizumab : inlooptijd 1 uur, 1/2 uur nablijven
week 4--> 600 mg risankizumab : inlooptijd 1 uur, 1/2 uur nablijven
week 8--> 600 mg risankizumab : inlooptijd 1 uur , 1/2 uur nablijven
Na de inductieperiode wordt er na de laatste infuus, gestart op week 12 (na start risankizumab) met toedienen van :
- 360 mg s.c middels een On Body Injector (OBI): daarna iedere 8 weken zelf toedienen via de OBI
Voor de ziekte colitis ulcerosa:
week 0--> 1200 mg risankizumab : inlooptijd 2 uur, 1/2 uur nablijven
week 4--> 1200 mg risankizumab : inlooptijd 2 uur, 1/2 uur nablijven
week 8--> 1200 mg risankizumab : inlooptijd 2 uur, 1/2 uur nablijven
Na de inductieperiode wordt na het laatste infuus, gestart op week 12 (na start risankizumab) met het toedienen van :
- 360 mg s.c. middels een On Body Injector (OBI); daarna iedere 8 weken zelf toedienen via de OBI
Bewaar deze folder en onderstaande vragenlijst goed. Heeft u één of meerdere vragen met “ja” beantwoord? Neem dan contact op met uw MDL-verpleegkundige i.v.m. de toediening van het medicijn.
- Controles en bloedafnames zijn noodzakelijk vanwege het veilige verloop van uw behandeling en het effect van de behandeling te monitoren. De afspraken worden in den beginnen samen met u gemaakt. Het is van groot belang dat u de gemaakte afspraken met daarbij de bijbehorende bloedprik- en ontlastingstest afspraken nakomt. De afspraken worden ingezet volgen de huidige geldende richtlijn IBD Zorgpad.
|
Ja |
Nee |
||
|
1. |
Heeft u afgelopen 5 dagen koorts gehad? (boven 38,5 °C) |
||
|
2. |
Heeft u de afgelopen 5 dagen keelpijn gehad? |
||
|
3. |
Heeft u de afgelopen 5 dagen diarree gehad, anders dan veroorzaakt door de aandoening waar u voor behandeld wordt? |
||
|
4. |
Heeft u huidinfecties, zoals; uitslag, steenpuisten, wonden of koortslip? |
||
|
5. |
Bent u op dit moment verkouden? |
||
|
6. |
Heeft u de laatste week antibiotica gebruikt? |
||
|
7. |
Bestaat de kans dat u binnenkort opgenomen wordt voor een operatie of wordt u behandeld door een tandarts? |
||
|
8. |
Heeft u pijn bij het plassen? |
||
|
9. |
Bent u pas geleden op reis geweest, bijvoorbeeld naar een niet-westers land? |
||
|
10. |
Heeft u last van minder goed zien of dubbel zien? |
||
|
11. |
Heeft u pas een vaccinatie gehad of verwacht u binnenkort een vaccinatie te krijgen? Bijvoorbeeld de griepprik? |
||
|
12. |
Heeft u bijwerkingen gehad na het infuus? |
Wat is Mirikizumab en hoe werkt het?
Mirikizumab is een humaan monoklokaal antilichaam. Monoklonale antilichamen zijn eiwitten die bijzondere eiwitten in het lichaam herkennen en zich eraan kunnen verbinden. mirikizumab hoort bij de groep medicijnen met de naam immunosuppressiva. Deze medicijnen werken door een deel van het afweersysteem te verzwakken. Mirikizumab blokkeert in het lichaam de ontstekingsstof IL-23, ofwel interleukine-23. Deze stof speelt een rol in de ontsteking bij de ziekte Crohn en colitis ulcerosa. Door deze stof te remmen, nemen de ontsteking en de klachten af.
Mirikizumab wordt gebruikt voor de behandeling van volwassenen met
- colitis ulcerosa, een die ontsteking van de dikke darm veroorzaakt
- ziekte van Crohn, een ontstekingsziekte van de gehele maag- darmstelsel
Mirikizumab wordt gebruikt voor de behandeling van matig tot ernstig actieve colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn, wanneer de standaard therapie of ander biologische behandelingen niet goed genoeg hebben gewerkt, niet meer langer werken of onaanvaardbare bijwerkingen hebben veroorzaakt.
Voor de start van Mirikizumab
Informeer uw behandelend arts of verpleegkundige altijd of er sprake is van één of meer van onderstaande situaties:
-
een ontsteking op één plaats op uw lichaam (zoals een zweer op uw been);
-
een ontsteking in uw hele lichaam (zoals de griep);
-
een langdurige en steeds terugkerende ontsteking;
-
gebruik van andere medicijnen; zoals andere immunosuppressiva;
-
als u ooit een vorm van kanker heeft gehad; i.v.m. de immunosuppressieve kan de werking het risico op kanker vergroten;
-
als u 65 jaar of ouder bent: dan kunt u makkelijker ontstekingen krijgen;
-
kort geleden gevaccineerd bent met een levend vaccin minder als 4 weken voor de start van dit medicijn
Voor het starten met mirikizumab wordt u gescreend op een aantal virussen (HIV,hepatitis A,B,C ) via bloedonderzoek en een röntgenfoto van de longen (indien niet aanwezig of ouder dan 1/2 jaar).
Middels een vragenlijst wordt er een risicoprofiel gemaakt of u ooit in aanraking bent geweest met tuberculose in het verleden of in het heden. Indien een positieve uitslag, dan volgt een extra screening voor tuberculose middels een mantoux en apart bloedonderzoek onder supervisie van een longarts. Uw MDLverpleegundige zal u daarover informeren indien nodig
Bijwerkingen
Ook van dit medicijn kunt u bijwerkingen krijgen. Als u een van onderstaande allergische reacties krijgt moet u met spoed behandeld worden. Neem onmiddellijk contact op met uw arts of verpleegkundige of zoek dringend medische hulp. Allergische reacties komen zelden voor bij mensen die mirikizumab gebruiken.
Let wel, niet iedereen ondervindt deze bijwerkingen. De belangrijkste bijwerkingen van mirikizumab zijn
-
bovenste luchtweg infecties
-
reacties op de injectieplaats/infuusplaats (zoals huiduitslag, pijn, jeuk,zwelling, irritatie)
-
hoofdpijn
-
gewrichtspijnen
-
jeuk
-
soms verhoging van aantal lever-enzymen
-
soms uitbraak gordelroos
Ontstekingen
Mirikizumab is een immuunonderdrukker. Het zorgt ervoor dat u minder goed tegen ontstekingen kunt en sommige ontstekingen kunnen erger worden.
Als u behandelt wordt met risankizumab let dan goed op of u geen ontsteking ergens krijgt.
Mogelijke tekenen van een ontsteking:
-
koorts, griepachtige klachten, ‘s nachts zweetaanvallen;
-
vermoeidheid of kortademigheid, hoest die niet overgaat;
-
warme, rode en pijnlijke huid of een huiduitslag met blaren;
-
branderig gevoel bij het plassen;
-
diarree.
Neem direct contact op met uw arts of verpleegkundige als u één van deze tekenen van een ontsteking opmerkt.
Vaccinaties
Overleg met uw arts of verpleegkundige als u moet worden gevaccineerd. Mirikizumab kan de kracht van sommige soorten vaccins verminderen en de kans op bijwerkingen door de vaccins vergroten.
U mag nooit ingeënt worden met een levend vaccin (BMR, gele koorts, ROTA en dengue), poliovaccin tabletten en buiktyfus tabletten. U kunt wel ingeënt worden met een dood vaccin. De griepprik /Covid kunt u gewoon krijgen krijgen en wordt aanbevolen door de MDL-arts. Tevens wordt aanbevolen om patienten die deze immuunonderdrukkende middelen gebruiken ook te vaccineren voor pneumococcen en voor gordelroos. en wordt aanbevolen door de MDL-arts. Vraag naar de mogelijkheden aan uw MDL-arts over de mogelijkheden.
Zwangerschap en borstvoeding
- Mirikizumab kent beperkte gegevens over gebruik tijdens de zwangerschap en wordt derhalve afgeraden. Vrouwen die zwanger kunnen worden moeten geadviseerd worden om effectieve anticonceptie te gebruiken tijdens de behandeling en gedurende 21 weken na de laatste dosis risankizumab.
- Vruchtbaarheid: het effect van mirikizumab op de vruchtbaarheid bij de mens is niet geëvalueerd. Resultaten van dieronderzoek duiden niet op effect wat betreft vruchtbaarheid.
- Borstvoeding; onvoldoende gegevens bekend. Het is bekend dat immunoglobulinen in de moedermelk worden uitgescheiden, hierdoor kan een nadelig effect bij de zuigeling niet worden uitgesloten. Het advies is derhalve om de risico's van het gebruik in combinatie met het geven van borstvoeding goed af te wegen.
Rijvaardigheid en het gebruik van machines
mirikizumab heeft geen of nauwelijks invloed op de rijvaardigheid of het vermogen om machines te bedienen.
Toediening van mirikizumab
Inductiefase ziekte v Crohn: de ziekte rustig te krijgen
- infuus op week 0-4-8 op de dagbehandeling, inloop van het middel minimaal 90 minuten. Dosis is 900 mg per keer. U bent ongeveer 150 minuten op de dagbehandeling
Onderhoudsfase m. Crohn; om de ziekte rustig te houden
-
de 1ste injectie wordt toegediend op het MDL-centrum, de MDL-verpleegkundige zal u instructie geven over de toediening en de gang van zaken. De dosis is 300 mg (1 pen van 200 mg en 1 pen van 100 mg) na 4 weken van het laatste infuus
- daarna injecteert u zelf thuis elke 4 weken de dosis van 300 mg (2 pennen) .
Inductiefase colitis ulcerosa: de ziekte rustig krijgen
- infuus op week 0-4-8 op de dagbehandeling, inloop minimaal 30 minuten. De dosis is 300 mg per keer. U bent ongeveer 150 minuten op de dagbehandeling
Onderhoudsfase colitis ulcerosa; de ziekte rustig houden
- de 1ste injectie wordt toegediend op het MDL-centrum, de MDL-verpleegkundige zal u instructie geven over de toediening en gang van zaken. De dosis is 200 mg per keer (1 pen) na 4 weken van het laatste infuus.
- daarna injecteert u zelf thuis elke 4 weken de dosis van 200 mg (1 pen)
Bewaar deze folder en onderstaande vragenlijst goed. Heeft u één of meerdere vragen met “ja” beantwoord? Neem dan contact op met uw MDL-verpleegkundige i.v.m. de toediening van het medicijn.
- Controles en bloedafnames zijn noodzakelijk vanwege het veilige verloop van uw behandeling en het effect van de behandeling te monitoren. De afspraken worden in den beginnen samen met u gemaakt. Het is van groot belang dat u de gemaakte afspraken met daarbij de bijbehorende bloedprik- en ontlastingstest afspraken nakomt. De afspraken worden ingezet volgen de huidige geldende richtlijn IBD Zorgpad.
|
Ja |
Nee |
||
|
1. |
Heeft u afgelopen 5 dagen koorts gehad? (boven 38,5 °C) |
||
|
2. |
Heeft u de afgelopen 5 dagen keelpijn gehad? |
||
|
3. |
Heeft u de afgelopen 5 dagen diarree gehad, anders dan veroorzaakt door de aandoening waar u voor behandeld wordt? |
||
|
4. |
Heeft u huidinfecties, zoals; uitslag, steenpuisten, wonden of koortslip? |
||
|
5. |
Bent u op dit moment verkouden? |
||
|
6. |
Heeft u de laatste week antibiotica gebruikt? |
||
|
7. |
Bestaat de kans dat u binnenkort opgenomen wordt voor een operatie of wordt u behandeld door een tandarts? |
||
|
8. |
Heeft u pijn bij het plassen? |
||
|
9. |
Bent u pas geleden op reis geweest, bijvoorbeeld naar een niet-westers land? |
||
|
10. |
Heeft u last van minder goed zien of dubbel zien? |
||
|
11. |
Heeft u pas een vaccinatie gehad of verwacht u binnenkort een vaccinatie te krijgen? Bijvoorbeeld de griepprik? |
||
|
12. |
Heeft u bijwerkingen gehad na het infuus? |
Hoe werkt guselkumab?
Guselkumab een humaan monoklokaal antilichaam. Monoklonale antilichamen zijn eiwitten die bijzondere eiwitten in het lichaam herkennen en zich eraan kunnen verbinden.
Guselkumab hoort bij de groep medicijnen met de naam immunosuppressiva. Deze medicijnen werken door een deel van het afweersysteem te verzwakken.
Guselkumab is een medicijn dat de reactie van het afweersysteem onderdrukt. Via remming van een bepaald ontstekingseiwit ( IL-23). De werking treedt op na ongeveer 12 weken. Soms duurt het toch langer en bij sommige mensen werkt het medicijn onvoldoende of helemaal niet.
Guselkumab wordt gebruikt voor de behandeling van gemiddelde tot ernstige vormen van de ziekte van M. Crohn en colitis ulcerosa. Als u onvoldoende of niet meer reageert op de andere medicatiemiddelen. Ook als u deze behandelingen niet kunt verdragen, of u deze niet mag hebben om medische redenen, wordt risankizumab gebruikt.
Voor de start van guselkumab
Informeer uw behandelend arts of verpleegkundige altijd of er sprake is van één of meer van onderstaande situaties:
-
een ontsteking op één plaats op uw lichaam (zoals een zweer op uw been);
-
een ontsteking in uw hele lichaam (zoals de griep);
- je bent zwanger;
-
een langdurige en steeds terugkerende ontsteking;
-
gebruik van andere medicijnen; zoals andere immunosuppressiva;
-
als u ooit een vorm van kanker heeft gehad; i.v.m. de immunosuppressieve kan de werking het risico op kanker vergroten;
-
als u 65 jaar of ouder bent: dan kunt u makkelijker ontstekingen krijgen;
-
kort geleden gevaccineerd bent met een levend vaccin minder als 4 weken voor de start van dit medicijn
Voor het starten met guselkumab wordt u gescreend op een aantal virussen (HIV,hepatitis A,B,C ) via bloedonderzoek en een röntgenfoto van de longen (indien niet aanwezig of ouder dan 1/2 jaar).
Middels een vragenlijst wordt er een risicoprofiel gemaakt of u ooit in aanraking bent geweest met tuberculose in het verleden of in het heden. Indien een positieve uitslag, dan volgt een extra screening voor tuberculose middels een mantoux en apart bloedonderzoek onder supervisie van een longarts. Uw MDLverpleegundige zal u daarover informeren indien nodig
Bijwerkingen
Ook van dit medicijn kunt u bijwerkingen krijgen. Als u een van onderstaande allergische reacties krijgt moet u met spoed behandeld worden. Neem onmiddellijk contact op met uw arts of verpleegkundige of zoek dringend medische hulp. Allergische reacties komen zelden voor bij mensen die risankizumab gebruiken.
-
bovenste luchtweginfecties
-
reacties op de injectie of infusieplek (huiduitslag,pijn,jeuk,zwelling,irritatie)
-
hoofdpijn
-
herpes simplex infecties
-
verhoogde leverwaardes
-
diarree
-
gewrichtspijnen
Soms komen er ook andere bijwerkingen voor. Stop niet zelf, maar bespreek elke bijwerking met uw behandelaar
Ontstekingen
Guselkumab is een immuunonderdrukker. Het zorgt ervoor dat u minder goed tegen ontstekingen kunt en sommige ontstekingen kunnen erger worden.
Als u behandelt wordt met risankizumab let dan goed op of u geen ontsteking ergens krijgt.
Mogelijke tekenen van een ontsteking:
-
koorts, griepachtige klachten, ‘s nachts zweetaanvallen;
-
vermoeidheid of kortademigheid, hoest die niet overgaat;
-
warme, rode en pijnlijke huid of een huiduitslag met blaren;
-
branderig gevoel bij het plassen;
-
diarree.
Neem direct contact op met uw arts of verpleegkundige als u één van deze tekenen van een ontsteking opmerkt.
Vaccinaties
Overleg met uw arts of verpleegkundige als u moet worden gevaccineerd. Guselkumab kan de kracht van sommige soorten vaccins verminderen en de kans op bijwerkingen door de vaccins vergroten.
U mag nooit ingeënt worden met een levend vaccin (BMR, gele koorts, ROTA en dengue), poliovaccin tabletten en buiktyfus tabletten. U kunt wel ingeënt worden met een dood vaccin. De griepprik /Covid kunt u gewoon krijgen krijgen en wordt aanbevolen door de MDL-arts. Tevens wordt aanbevolen om patienten die deze immuunonderdrukkende middelen gebruiken ook te vaccineren voor pneumococcen en voor gordelroos. en wordt aanbevolen door de MDL-arts. Vraag naar de mogelijkheden aan uw MDL-arts over de mogelijkheden.
Zwangerschap en borstvoeding
- Het gebruik van guselkumab tijdens de zwangerschap wordt over het algemeen afgeraden vanwege onvoldoende gegevens over veiligheid bij mensen. Hoewel dierstudies geen directe schadelijke effecten toonden, wordt uit voorzorg geadviseerd het middel niet te gebruiken, tenzij noodzakelijk. Overleg altijd met uw arts bij een kinderwens.
Belangrijke punten over guselkumab en zwangerschap:
- Risico onbekend: Er is te weinig bekend over de effecten van guselkumab op de ongeboren vrucht.
- Placenta: Omdat guselkumab een humaan antilichaam (IgG) is, kan het de placenta passeren.
- Advies bij kinderwens: Bespreek uw kinderwens ruim van tevoren met uw behandelend arts om de risico's af te wegen en eventueel over te stappen op een ander medicijn.
- Borstvoeding: Het is niet bekend of het medicijn in de moedermelk terechtkomt; gebruik tijdens borstvoeding wordt daarom niet geadviseerd.
- Anticonceptie: Vrouwen in de vruchtbare leeftijd wordt aangeraden betrouwbare anticonceptie te gebruiken tijdens en tot ten minste 12 weken na de behandeling.
- Als u zwanger bent of wilt worden, stop dan niet op eigen initiatief, maar overleg direct met uw behandelend arts
.
Rijvaardigheid en het gebruik van machines
guselkumab heeft geen of nauwelijks invloed op de rijvaardigheid of het vermogen om machines te bedienen.
Toediening guselkumab
Inductiefase colitis ulcerosa: de ziekte rustig krijgen
- toediening in week 0-4-8 op de dagbehandeling via een infuus het medicijn gegeven. dosis 200 mg
Onderhoudsfase colitis ulcerosa: de ziekte rustig houden
- de arts bepaalt welke dosis van het geneesmiddel het beste is voor jou
- de 1ste injectie wordt toegediend op het MDL-centrum bij de MDL-verpleegkundige voor instructie en uitleg gang van zaken. Dosis is 100 mg op week 16 na starten therapie.
- Daarna elke 8 weken zelf injecteren thuis door een voorgevulde spuit of prik-pen (eigen keuze)
- de 1ste injectie wordt toegediend op het MDL-centrum bij de MDL-verpleegkundige voor instructie en uitleg gang van zaken. De dosis is 200 mg op week 12 starten therapie
- daarna elke 4 weken zelf injecteren thuis door een push-pen of voorgevulde spuit
Inductiefase ziekte van Crohn: de ziekte rustig krijgen
- toediening in deweek 0-4-8 via het infuus op de dagbehandeling. De dosis is 200 mg
- of inductiedosis 400 mg (2x 200 mg) in het ziekenhuis bij de MDL-verpleegkundige via een prik-pen of voorgevulde pen
Onderhoudsfase colitis ulcerosa: de ziekte rustig houden
- de arts bepaalt welke dosis van het geneesmiddel het beste is voor jou
- de 1ste injectie wordt toegediend op het MDL-centrum bij de MDL-verpleegkundige voor instructie en uitleg gang van zaken. Dosis is 100 mg op week 16 na starten therapie.
- Daarna elke 8 weken zelf injecteren thuis door een voorgevulde spuit of prik-pen (eigen keuze)
One-press (prikpen
Voorgevulde spuit
Prik-pen
Bewaar deze folder en onderstaande vragenlijst goed. Heeft u één of meerdere vragen met “ja” beantwoord? Neem dan contact op met uw MDL-verpleegkundige i.v.m. de toediening van het medicijn.
- Controles en bloedafnames zijn noodzakelijk vanwege het veilige verloop van uw behandeling en het effect van de behandeling te monitoren. De afspraken worden in den beginnen samen met u gemaakt. Het is van groot belang dat u de gemaakte afspraken met daarbij de bijbehorende bloedprik- en ontlastingstest afspraken nakomt. De afspraken worden ingezet volgen de huidige geldende richtlijn IBD Zorgpad.
|
Ja |
Nee |
||
|
1. |
Heeft u afgelopen 5 dagen koorts gehad? (boven 38,5 °C) |
||
|
2. |
Heeft u de afgelopen 5 dagen keelpijn gehad? |
||
|
3. |
Heeft u de afgelopen 5 dagen diarree gehad, anders dan veroorzaakt door de aandoening waar u voor behandeld wordt? |
||
|
4. |
Heeft u huidinfecties, zoals; uitslag, steenpuisten, wonden of koortslip? |
||
|
5. |
Bent u op dit moment verkouden? |
||
|
6. |
Heeft u de laatste week antibiotica gebruikt? |
||
|
7. |
Bestaat de kans dat u binnenkort opgenomen wordt voor een operatie of wordt u behandeld door een tandarts? |
||
|
8. |
Heeft u pijn bij het plassen? |
||
|
9. |
Bent u pas geleden op reis geweest, bijvoorbeeld naar een niet-westers land? |
||
|
10. |
Heeft u last van minder goed zien of dubbel zien? |
||
|
11. |
Heeft u pas een vaccinatie gehad of verwacht u binnenkort een vaccinatie te krijgen? Bijvoorbeeld de griepprik? |
||
|
12. |
Heeft u bijwerkingen gehad na het infuus? |
Levering medicatie
De medicatie vn ustekinumab, risankizumab, mirikizumab en guselkumab wordt geleverd door de politheek van het Ikazia. Niet door uw eigen apotheek.
Tijdens us polikliniek bezoek wordt er een recept uitgeschreven door uw MDL-arts/PA. U kunt uw medicatie ophalen bij de politheek
Wanneer uw medicatie bijna op is, vraagt u eenvoudig via de BDA of via de telefoon (010- 2902450) een herhaalrecept aan van uw medicatie. Er wordt met u een afspraak gemaakt om de medicatie op te halen in het Ikazia bij de politheek.
Medicatie kunt u ophalen bij
- balie poliklinische apotheek Ikazia
- medicatie ophalen uit de medicatieautomaat. Let op; uw mobielnummer moet correct zijn en aanwezig ivm de code die gestuurd wordt
Tot slot
Heeft u na het lezen van de folder nog vragen, kunt u via het MDL-centrum een telefonische afspraak/ fysieke afspraak inplannen met de MDL-verpleegkundige
Het MDL-centrum is bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 08.15 - 16.15 uur T: 010-2975374
Bij problemen na de toediening van de beschreven medicatie in de avond of in het weekend, kunt u contact opnemen met het ikazia ziekenhuis en vragen naar de dienstdoende arts-assistent interne geneeskunde. U belt dan het algemene nummer T: 010-2975000
Zorgportaal/Beter Dichtbij App (BDA)
U dient in te loggen in mijnikazia.nl via uw digiD met uw rijbewijs of identiteitsbewijs. Dit is een beveiligde verbinding waar u inzicht heeft in uw toekomstige afspraken (indien een blauw balletje: aanklikken voor extra informatie), uitslagen en de correspondentie van uw specialist/PA met uw huisarts, folders/informatie en een digitale lab-formulier, die u na uitprinten kan gebruiken om bloed te prikken bij de STAR.
Tevens kunt u gebruik maken van de Beter dichtbij App (BDA). Via de app aanmelden via de betreffende polikliniek, kunt u ten alle tijden vragen stellen aan uw zorgverlener.
U kunt antwoord verwachten binnen 3 dagen. Indien spoed of een zeer dringende vraag, maak dan geen gebruik van de BDA, maar neem telefonisch contact op met het MDL-centrum.
Tevens kunt u via de BDA herhaalrecepten aanvragen.
De mogelijkheid om te e-mailen met uw zorgverlener is niet meer mogelijk i.v.m. de AVG-wetgeving