Name: a&m impact
Price range: $

Zwangerschapsbraken

Diëtetiek

Inleiding Wat is de situatie

Misselijkheid en overgeven (braken) is heel normaal aan het begin van een zwangerschap. Tachtig van de honderd vrouwen hebben hier last van. Het overgeven begint meestal tussen week vier en zeven van de zwangerschap en is het ergst in week negen. Bij negentig van de honderd vrouwen is dit vóór de twintigste week van de zwangerschap weer over.

We hebben het over ernstig zwangerschapsbraken (Hyperemesis Gravidarum) als vrouwen ook last hebben van uitdroging en als ze gewicht verliezen. Hier hebben slechts twee of drie van de honderd vrouwen last van.

U hebt van uw arts over verloskundige gehoord dat u last hebt van ernstig zwangerschapsbraken. Hoe komt dat, wat kunt u er zelf aan doen en wat kan het Ikazia Ziekenhuis voor u betekenen?

Daarover gaat deze folder.

Deze folder komt van de afdeling Diëtetiek van het Ikazia Ziekenhuis.

Hiervoor zijn de volgende bronnen gebruikt:

Artsenwijzer Diëtetiek Richtlijn Hyperemesis Gravidarum;
Website Voedingscentrum (www.voedingscentrum.nl);
Website Stichting ZEGH (www.zehg.nl);
Landelijke richtlijn HG (2025).

Klachten en oorzaken

Bij ernstig zwangerschapsbraken heeft u meer klachten dan alleen misselijkheid en overgeven. We weten nog niet wat de oorzaak is. Maar er zijn wel omstandigheden die invloed hebben. Hieronder wordt dit uitgelegd.

Veelvoorkomende klachten

Misselijkheid of braken;
Gewichtsverlies;
Uitdroging;
Vermoeidheid;
Maagzuur;
Niet tegen prikkels kunnen, zoals licht, geluid en geuren;
Moeite hebben met het dagelijks werk en leven.

Mogelijke oorzaken

Hormoonveranderingen;
Een zwangerschap van meerdere baby’s;
Stress, angst, bezorgdheid en schuldgevoelens;
Een eerdere zwangerschap met ernstig zwangerschapsbraken;
Een eetstoornis;
Problemen met de schildklier.

Omstandigheden die ook invloed hebben

Plotselinge bewegingen;
Geuren;
Veranderingen in de bloedsuiker-spiegel;
Tijdstip van de dag;
Eten: het soort eten, te veel eten of te snel eten;
Een lege maag;
Te veel drinken tijdens de maaltijden.

Behandeling in het ziekenhuis

Het Ikazia Ziekenhuis heeft verschillende behandelingen voor als u veel last hebt van zwangerschapsbraken. Zo’n behandeling haalt de oorzaak niet weg, maar is bedoeld om u zich beter te laten voelen.

Een behandeling kan bestaan uit:

Een infuus met extra vocht, vitaminen en mineralen;
Medicijnen tegen de misselijkheid;
Drink- of sondevoeding. Dit krijgt u als u een lange tijd niet heeft gegeten en langzaam weer begint met eten. En als het daarbij nog steeds moeilijk is om voldoende eten en drinken binnen te houden.

Tips bij klachten

Het is belangrijk om genoeg eten en drinken binnen te krijgen tijdens de zwangerschap. Er zijn verschillende dingen die u zelf kunt doen om de klachten te verminderen.

Eet en drink matig

Eet geen drie maaltijden per dag, maar liever zes keer per dag een klein beetje;
Drink en eet niet tegelijk, maar los van elkaar;
Drink ieder half uur iets en eet ieder heel uur iets.

Zorg voor genoeg voedingsstoffen

Producten met veel voedingsstoffen zijn:

Noten-fruitrepen;
Griekse yoghurt, volle kwark, honing, walnoten;
Avocado;
Gedroogd fruit;
Noten, notenpasta, pindakaas;
Blokje kaas, babybel, gerookte kip, surimi;
Dunne cracker met energierijk beleg: pesto, roomkaas, pindakaas;
Olie, mayo, pesto.

Drink genoeg

Drink minimaal twee liter, dat zijn ongeveer tien tot twaalf volle glazen;
Als het lastig is om te drinken, eet dan producten met veel vocht: komkommer, watermeloen of ander fruit;
Als het lastig is om te drinken, probeer het dan met een rietje.

Algemene tips

Als eten lastig is, kunt u flesjes drinkvoeding nemen, maar overleg dit eerst met uw arts of diëtist;
Kookgeuren kunnen misselijkheid veroorzaken. Vraag daarom of iemand anders voor u kan koken of eet kant-en-klaar maaltijden;
Blijf uw gebit verzorgen en uw tanden goed poetsen. Door het zuur van het overgeven kan uw gebit beschadigen;
Houd uw gewicht in de gaten en weeg u eens per week;
Probeer de misselijkheid te beperken met pepermunt of kauwgom;
Probeer verschillende soorten eten en smaken en kijk wat het beste gaat. Knapperig, vast of vloeibaar. Warm of koud. Zoet, zuur, bitter, neutraal of vet. Zie ook hieronder.

Voorkeur voor smaak

Bij ernstige vormen van zwangerschapsbraken hebben vrouwen vaak een duidelijke voorkeur voor een bepaalde smaak. Probeer de verschillende smaken eens uit, welke het beste bevalt. Je kunt ‘smaak’ in vier groepen verdelen.

1. Zuur/fris

Grapefruit(sap);
Kiwi;
Meloen;
Limoen, citroen.

2. Neutraal

Water;
Koude gerechten: aardappel, pasta, rijst(salade) zonder kruiden;
Pokebowl;
Koud vlees: kip, gebraden gehakt;
Afgekoelde slappe thee;
Dunne crackers zonder beleg;
Soja yoghurt (in plaats van gewone yoghurt);
Verse vijgen.

3. Vet

Fast food;
Donuts;
Croissants;
Friet, kroket.

4. Droog/knapperig

Crackers;
Toast;
Koekjes, biscuit;
Ontbijtgranen zonder melk;
Gedroogd fruit;
Bleekselderij, wortel;
IJsbergsla, komkommer;
Appel, watermeloen, druiven;
Ovenchips;
Pretzels, tacoschelpen;
Augurk.

Aanrader: folium en vitamines

Als eten en drinken lastig is, is het ook lastig voldoende goede voedingsstoffen binnen te krijgen. Het is daarom verstandig om tijdens de eerste maanden van de zwangerschap elke dag foliumzuur te slikken. Er zijn ook speciale pillen met multivitaminen voor vrouwen die zwanger zijn. Ook die zijn goed en mag u de hele zwangerschap slikken.

Ikazia helpt verder

De informatie in deze folder is heel algemeen. Volg daarnaast altijd het persoonlijke advies van uw arts, verpleegkundige of diëtist.

Toch nog vragen?

Als u na het lezen van deze folder nog vragen heeft, kunt u contact opnemen met de afdeling Diëtetiek van Ikazia. Van maandag tot en met vrijdag tussen 8.15 uur en 16.30 uur (telefoon: 010-2975299).

Meer informatie

Meer informatie vindt u bij onderstaande organisaties.

Voedingscentrum

Voor al uw vragen op het gebied van voeding.

Website: www.voedingscentrum.nl

Stichting ZEHG

(Zwangerschapsmisselijkheid En Hyperemesis Gravidarum)

Voor informatie en steun bij (ernstige) zwangerschapsmisselijkheid.

Website: www.zehg.nl

Zorgportaal en Beter Dichtbij-app

Als je in Ikazia behandeld wordt, kun je het zorgportaal mijnikazia.nl en de Beter Dichtbij-app gebruiken.

Zorgportaal

In het zorgportaal staat alle informatie over uw afspraken, uitslagen van onderzoeken. Ook over het contact tussen uw arts, physician assistant (PA), andere artsen en de huisarts. Als u de uitslag van een onderzoek niet kunt zien, betekent dit dat die nog niet bekend is. Sommige uitslagen hebben meer tijd nodig. Heeft u vragen over een uitslag? Stel die dan tijdens uw volgende afspraak met uw arts. U vindt het zorgportaal op www.mijnikazia.nl; log in met uw DigiD.

Beter Dichtbij-app

De Beter Dichtbij-app kunt u downloaden in de appstores. Via deze app heeft u eenvoudig contact met uw arts of verpleegkundige. De doktersassistenten bekijken uw vraag en sturen die door naar de MDL-arts. Vaak krijgt u binnen drie werkdagen antwoord. U kunt de app ook gebruiken om vragen te stellen over uw ziekte of om herhaalrecepten aan te vragen (geen injecties of infusen).